— 700 — 



tige. Ook ziekten als de omomentek, die in nauw ver- 

 band staat met den bodemtoestand, treden na vochtige 

 Oobtmoessons veel meer op dan na droge. 



Ook door analyses kan men de toeneming van de 

 hoeveelheid gemakkelijk oplosbare bestanddeelenaantoonen. 

 Door verschillende onderzoekers is herhaaldelijk hierop 

 opmerkzaam gemaakt. De lezer zal mij echter het geven 

 van cijfermateriaal hieromtrent wel willen sparen. 



In het bovenstaande is de natuurlijke invloed van hitte 

 en droogte behandeld. Men zou daaruit de gevolgtrekking 

 kunnen maken, dat het soms wel de moeite zou kunnen 

 loonen, den grond kunstmatig dien invloed te laten on- 

 dervinden. Men heeft het daarbij in de hand, door belang- 

 rijk hoogere temperaturen nog veel ingrijpender veranderin- 

 gen in de kolloiden van den grond teweeg te brengen dan 

 de natuur vermag. Iets nieuws zou men daarmede echter 

 niet gevonden hebben, want al heel vroeg is empirisch 

 het „kleibranden" als grondverbeteringsmiddel toegepast. 

 Het woord kleibranden geeft dan ook dadelijk aan, dat 

 men dit middel hoofdzakelijk toepaste op zware koUoidrij- 

 ke gronden, geheel in overeenstemming met hetgeen men, 

 onze theoretisch beschouwingen toepassend, doen zou. 



Ook het verbranden van padistroo op het veld, wat men 

 hier veel ziet doen, moet men m. i. niet alleen toeschrij- 

 ven aan gemakzucht, maar wel degelijk ook gedeeltelijk 

 aan de door ervaring opgedane kennis, dat dit tot grondver- 

 betering leidt. 



Bij dit kleibranden worden dan eventueel aanwezige 

 SchutzkoUoide, die meestal van organischen aard zijn, 

 verbrand, de anorganische kolloiden worden ingrijpend 

 veranderd en verliezen bijna volkomen hunne kolloidale 

 eigenschappen. Men denke slechts aan de verandering, die 

 klei ondergaat bij het bakken tot steen. Werkt men de 

 gebrande massa in den grond, dan zullen zoowel de fy- 

 sische als de chemische eigenschappen daardoor verbeterd 

 worden. De fysische verbeteren door dat het kolloidgehalte 



