nen 
men die 188 gram, maar ook die slechts 20 gram gaven. De- 
zelfde boomen in het begin van den Westmoesson van 1894, 
dus toen zij 8 jaar waren, opnieuw afgetapt gaven gemiddeld 
slechts 50 gram, terwijl de opbrengst van even oude, voor de eerste 
maal getapte exemplaren gemiddeld 63 gram bedroeg. 
In dezen Westmoesson ondergingen de vroeger getapte nu 12- 
Jarige boomen weder dezelfde bewerking. De gemiddelde opbrengst 
was aanzienlijk grooter dan vroeger en bedroeg nu 122 gram. 
Uit een zeer fraai ontwikkelden boom van 10 jaar kon ik 
kort geleden zelfs 503 gram oogsten. 
Toch zou men onverstandig doen een berekening van de 
rentabiliteit eener Castilloa-aanplanting op zulk een hooge 
opbrengst van één boom te baseeren. Men zal althans voor 
een aanplant, waaraan men niet veel zorg wil besteden, — zooals 
opzettelijk met de caoutchouc-aanplantingen, met het oog op 
boscheultuur, in den Cultuurtuin geschiedde,—en die niet op 
bijzonder gunstig terrein, wat grondgesteldheid en klimaat 
betreft, gelegen is, zekerder gaan door de hierboven gegeven 
gemiddelden als maatstaf aan te nemen. Plant men Castilloa 
echter in goed bewerkte, vruchtbare of bemeste terreinen, bijv. 
in koffietuinen, dan zal ongetwijfeld hooger opbrengst verkregen 
kunnen worden, zooals door de enkele onder gunstige om- 
standigheden groeiende exemplaren in den Cultuurtuin bewezen 
wordt. 
Bij een plantwijdte van 15 voet zal men op een bouw 
320 boomen kunnen planten, waaruit dus na 5 jaar bij de 
eerste aftapping, met een gemiddelde opbrengst van 65 gram 
per boom, omstreeks 21 KG. verkregen kunnen worden. Zooals 
werd opgemerkt zal onder gunstige omstandigheden deze op- 
brengst aanzienlijk grooter kunnen zijn. 
De methode van aftapping die hier gevolgd wordt is zeer 
eenvoudig en bestaat slechts in het maken van insnijdingen, 
liefst in den vorm van een V, met een scherp kapmes (golok) 
of een concaaf bijltje. Men moet echter zorg dragen, dat de 
insnijdingen loodrecht op den stam worden aangebracht, dan 
wel met een kleine helling naar boven, zoodat later het van 
