— 105 — 
resultaten gevoerd. Wel leerde men inzien, dat de chemische 
analyse alleen, machteloos is; zij moet gepaard gaan met 
onderzoekingen naar de mechanische en physische eigenschappen 
van den grond. 
Dikwijls echter, vooral wanneer men in de gelegenheid is 
vele analyses van gronden uit een zelfde streek met elkaar te 
vergelijken, geeft de chemische analyse over verschillende 
punten wel licht. Humus-en stikstofgehalte, de verhouding 
waarin deze beide voorkomen, alsmede gehalte aan zoogenaamde 
colloïdale silicaten schijnen factoren te zijn, die vooral voor 
sommige cultures hier te lande van groot belang geacht mogen 
worden. Natuurlijk is de chemische analyse bepaald nood- 
zakelijk om een eventueel gebrek aan een bepaalde voedingsstof 
aan te toonen. Het vinden van grootere hoeveelheden zulk 
eener stof is daarentegen geen waarborg, dat een bepaald 
gewas aan die stof geen gebrek zal hebben, omdat de vorm 
waarin zij voorkomt een overwegenden invloed heeft. Dit 
geldt bijvoorbeeld voor stikstof en phosphorzuur. Overde be- 
schikbare hoeveelheid kalk en kali licht de analyse ons daaren- 
tegen behoorlijk in. Verder hebben vegetatieproeven voor 
de bemestingsleer belangrijke gegevens verstrekt en van 
verschillende planten heeft men daardoor de productie, voor 
zooverre deze van de mestbehoefte van den grond af han- 
kelijk is, in zijn macht. Een gevolg daarvan is geweest, dat 
de beoordeeling van de waarde van een grond een geheel 
andere is geworden; men heeft geleerd aan gronden, die vroeger 
voor een bepaalde cultuur ongeschikt waren, groote oogsten te 
onttrekken. 
Men ziet uit deze korte schets hoeveel er eerst gedaan moest 
worden, voordat de Proefstations in staat geacht konden 
worden den landbouw voor te lichten op dit gebied. 
In den laatsten tijd is het vraagstuk van de kalkbehoefte van den 
grond in Duitschland op den voorgrond getreden. Kalk toch 
is niet alleen van belang als plan ten voedsel, maar oefent tevens 
een machtigen invloed uit op de phy sische gesteldheid van den 
grond en op de chemische omzettingen, die er in plaats vinden. 
