— 130 — 
de muis en de kip. Hun optimum-temperatuur is 60° à 650, terwijl 
zij niet meer groeien bij 37%. 
Karlinsky 1) vond in de heete zwavelbronnen van Ilidze twee 
bacteriesoorten, die zich eerst bij een temperatuur boven 50° ont- 
wikkelen. 
Eindelijk heeft Lydia Rabinowitsch 2) zich met deze merkwaar- 
dige groep van bacteriën bezig gehouden. Uit aardmonsters en 
uit de uitwerpselen van verschillende diersoorten isoleerde zij acht 
soorten van bacteriën, wier optimum-temperatuur tusschen 60° en 
70° ligt, maar die ook bij veel lagere temperaturen, zelfs bij 55° 
konden groeien. 
Waar wij dus aan den eenen kant gegeven hebben het bestaan 
en het veelvuldig in de natuur voorkomen van bacteriën, die uit- 
sluitend of bij voorkeur bij temperaturen van 50° en hooger 
groeien, en aan den anderen kant het plaats vinden van fermen- 
tatie-processen, waarbij eene aanzienlijke temperatuursverhooging 
optreedt, daar is de onderstelling niet te gewaagd dat deze beide 
verschijnselen in nauw verband met elkaar staan. Het komt mij 
zeer waarschijnlijk voor dat bij de fermentatie der tabak fhermo- 
phile mieroben een werkzaam aandeel hebben. 
Om te onderzoeken oi er organismen, die tot die groep behooren, 
op de tabak voorkomen, moeten wij de voorwaarden voor hun 
groei zoo gunstig mogelijk maken. Daar de fermenteerende tabak 
meest altijd een temperatuur boven 50e bereikt, en wanneer 
men het niet belette nog vaak een hoogere temperatuur zou aan- 
nemen, wilde ik in de eerste plaats onderzoeken of er microben op 
mijn tabaksmateriaal voorkomen, die bij een temperatuur van 50° 
niet alleen kunnen leven, maar zelfs het snelst groeien. 
Daartoe zette ik het kolfje met het in stukjes geknipte tabaks- 
blad in een stoof met dubbelen wand, welke laatste met water 
gevuld werd. Door een gasvlam wordt dit water verwarmd en op 
een bepaalde temperatuur gebracht, waardoor het inwendige van de 
stoof den invloed der omringende temperatuurschommelingen niet 
ondervindt. De vlam wordt zoo geregeld dat de temperatuur van 
het water en dus ook die van het inwendige der stoof constant 
1) J. Karlinsky. Zur Kenntniss der Bacterien der Thermalquellen, in: Hy- 
gienische Rundschau 1895. 
2) Lydia Rabinowitsch. Ueber die themophilen Bakterien, in: Zeitschrift 
für Hygiene XX Band, 1895. 
