— 132 — 
een gesteriliseerde voedingsvloeistof 1). Theoretisch moet er nu in de 
helft van het aantal kolfjes ééne bacterie zijn gekomen, die zich nu 
verder zal ontwikkelen en het aanzijn geven aan eene reincultuur. 
In de praktijk komt het echter voor dat toch nog twee bacteriën, tot 
eene verschillende soort behoorende, in één kolfje terecht komen. Vol- 
komen zeker is deze methode dus niet. Ik heb haar bij mijn on- 
derzoek dan ook niet toegepast, wat te minder noodig was, daar 
er eene andere methode bestaat om uit een mengsel van bacteriën 
de verschillende soorten afzonderlijk te verkrijgen, die het voordeel 
heeft nauwkeuriger en minder tijdroovend te zijn. Dit is de me- 
thode der vaste voedingsbodems, die door R. Koch in de bacterio- 
logische techniek is ingevoerd. Voordat ik deze methode bespreek, 
is het noodig met een enkel woord den term voedingsbodem, dien 
ik hierboven reeds eenige malen gebruikt heb, te verklaren. 
Reeds spoedig nadat men de microben had leeren kennen, deed 
zich de wensch gevoelen om zoodanige voedingsvloeistoffen te hebben 
waarin zich de, bij eene bepaalde ziekte of bij eene gisting gevonden 
organismen even,goed konden ontwikkelen, als in hunne natuurlijke 
omgeving, m.a.w. om deze zoo goed mogelijk na te bootsen. 
Door na te gaan met welke stoffen de micro-organismen zich bij 
voorkeur voedden, kwamen de geleerden 2) die zieh met hun on- 
derzoek bezighielden, er toe, verschillende voedingsvloeistoffen te 
bereiden waaronder er enkele waren, die meer in het bijzonder voor 
gistzwammen, andere, die meer bepaald voor de kweeking van bacteriën 
dienden. Deze laatste noemde men normaalvloeistoffen voor bacteriën. 
Onder deze bleek vooral de zoogenaamde voedingsbouillon bijzonder 
goed bruikbaar te zijn, daar de meeste bacterien zeer goed daarin groei- 
den. Deze bouillon wordt verkregen door fijn gehakt ossenvleesch in 
water te laten uittrekken, te kooken, te filtreeren, er dan een weinig 
pepton en keukenzout bij te voegen 5), en de vloeistof zwak alkalisch 4) 
te maken. Wanneer men te doen heeft met pathogene bacteriën, 
die meestal als reincultuur in het zieke lichaam voorkomen, bewijst 
1) Hierover later, zie onder aan deze blz. 
2) Dit zijn vooral Pasteur, Cohn, A.Mayer, Nägeli geweest. 
3) In plaats van vleesch, kan men zich ook van vleesch-extract bedienen. 
Ik gebruikte steeds bij het bereiden van mijne voedingsbodems Liebig’s vleesch- 
extract. Voor uitvoerige voorschriften ter bereiding van voedingsbodems raadple- 
ge men de handboeken over bacteriologie van Hueppe, Günther e. a. 
4) Verreweg de meeste bacteriën ontwikkelen zich niet bij zure reactie. 
