— 147 — 
Deze waren daar gekweekt uit zaden die door Mr. H. A. 
WickHaM, die bij de Amazone woonde, in opdracht van het 
India Office verzameld waren. WrickKHAM vermeldt, dat de 
Hevea’s aan de oevers van de Amazone bijna verdwenen zijn 
door de verwoesting der boomen, terwijl de ledige plaatsen 
nimmer er mede beplant werden. De bosschen van caoutchouc- 
boomen in het stroomgebied van deze kolossale rivier leveren 
echter nog verbazend groote hoeveelheden product. 
WiIcKHAM kwam in Juni 1876 in Engeland met 70000 zaden 
van de Rio Tapajos afkomstig, en op den 12°" Augustus werden 
98 Wardsche kisten met ongeveer 2000 planten uit Engeland ver- 
scheept. Negentig percent kwamen in goeden staat op Ceylon 
aan. Tegelijkertijd verzond men uit Kew enkele planten van 
Hevea brasiliensis per „Generaal Pel” naar ’s Lands Planten- 
tuin te Buitenzorg. Van deze zending bevinden zich nog twee 
exemplaren in den Cultuurtuin, waar zij in Juli 1877 uitge- 
plant werden. Naar Ceylon werden in 1877 nog eenige jonge 
planten gezonden, zoodat men daar eene hoeveelheid had, voldoen- 
de om proeven op ruime schaal te nemen. Deze laatste planten 
waren waarschijnlijk afkomstig van de door Cross verzamelde. 
Cross was in Juni 1876 door MARKHAM naar Para gezonden en 
keerde in November met een duizendtal Hevea'’s en eenige Ceara- 
caoutchouc-planten terug. Hij beweert Hevea’s gezien te hebben 
waarvan de omtrek van 3 tot bijna 7 voet afwisselde. 
Een deel der Hevea’s werd op Ceylon in den botanischen tuin 
te Henaratgoda — een in het lage land gelegen afdeeling van 
de botanische tuinen — uitgeplant. 
Daar, naar de beschrijvingen te oordeelen, de cultuur op 
Ceylon beter geslaagd is dan die op Java, waar men den boom 
op grooter hoogte boven zee kweekte, wil ik de ginds verkregen 
resultaten in de eerste plaats in ’t kort bespreken. Het komt 
mij voor, dat men hier te lande mettertijd op even gunstige 
uitkomsten zal kunnen wijzen, wanneer men voor den aan- 
plant streken uitkiest, die weinig boven zee gelegen zijn en 
bovendien een vochtig klimaat hebben. 
