— 149 — 
Te Edangoda op 4 j. leeftijd 32.7 cM. 
85 d Ees 
x 5 Hanoi, 
Te Yattipowa „ 3 , A Da 
Boomen die aan wind blootgesteld zijn waren in de laatst 
genoemde aanplanting iets dunner. 
Ook in Singapore is de groei van Hevea brasiliensis gunstig 
te noemen. Boomen van zaad gekweekt in 1888, hadden in 
1897 een hoogte van ongeveer 60 voet bereikt en een diame- 
ter van 1—1,5 voet aan de basis. Eenige exemplaren van 13 jaar, 
die op 20 voet van elkaar staan, hadden zonder hooger te zijn 
een middellijn van 2 voet. In het „Agricultural Bulletin of the 
Malay Peninsula’ van Juni 1897, waaraan deze opgaven ontleend 
zijn, wordt ook nog de opmerking gemaakt, dat boomen die aan den 
kant van een aanplant staan, waar zij dus meer lucht en licht 
hebben, fraaier zijn dan die welke dicht op elkaar groeien, 
maar dat dichtere stand aanbeveling verdient omdat men dan 
stammen krijgt die gemakkelijker te tappen zijn. 
Keeren wij nu tot de op Buitenzorg aangeplante Hevea- 
boomen terug. Over de in 1876 ontvangen boomen, waarvan 
er twee in den Cultuurtuin staan, vindt men in het Verslag om- 
trent den staat van ’s Lands Plantentuin over 1882 opgeteekend, 
dat zij toen een hoogte van 36 voet bereikt hadden. Eén der 
boomen bloeide en gaf in ’tlaatst van Februari twee vruchten, 
d. i. dus op bijna 7 jarigen leeftijd. Van de 6 toen geoogste 
zaden ontkiemde er slechts één, het daaruit gekiemde plantje 
bezweek echter spoedig. Toch kon de aanplant uitgebreid wor- 
den omdat de Nederlandsche Consul-Generaal te Penang in 1882 
zaden zond, waaruit 33 planten gekweekt werden, die in 
Februari 1883 een plaats vonden in den Cultuurtuin. In ditzelfde 
jaar hadden de twee oudste boomen op 60 cM. van den grond 
een omtrek van 30—50 cM., dus aanzienlijk minder dan de even 
oude boomen op Ceylon (te Heneratgoda) die toen reeds 75 cM. 
maten. De jonge boomen groeiden goed en hadden op éénjarigen 
leeftijd een hoogte van 4 M. bij een diameter 1) van 8 cM. 
1) Het komt mij waarschijnlijker voor, dat hier »omtrek” bedoeld is. 
