— 225 — 
Men merkte op, en met recht, dat de Engelsche stijl arm was 
aan bloemen. En nu kwam de bloemkweekerij er tusschen, die de 
menschen opwekte meer bloemen in hunne tuinen en rondom hunne 
huizen te gebruiken. Daar was niets tegen, als men bij het gebruik 
van dit nieuwe materiaal maar de beginselen van den Engelschen 
stijl had gehuldigd. Doch als tweede persoon trad de bouwkunst 
op, na een tijd van verval doorleefd te hebben. Deze beklaagde 
zich over het vele groen tegen de huizen en de massa boomen 
rondom, waardoor de schoone architecturale lijnen niet goed konden 
uitkomen. In verbond werd tegen den parkstijl gewerkt, met het 
gevolg dat men den z. g. gemengden stijl kreeg. In ’t vervolg 
zag men steeds in den omtrek der huizen bloemen in regelmatige 
lijnen en vormen geschikt. 
Deze nieuwe uitvinding werd het eerst in Frankrijk in toepassing 
gebracht en dat hielp. Frankrijk is immers het land van gratie en 
zoodoende liepen alle er in, ook de Engelschen, de apostelen van 
den landschapsstijl. De Duitschers zondigden het ergst, wijl zij 
met overleg en zelfbewust te werk gingen; leeraars in de schoon- 
heidsleer verdedigden zelfs de regelmaat in de bloemaanplantingen 
met het argument, dat wijl de natuur in de bloem de volmaakste 
symmetrie had neergelegd, dit ook in de perken zoo zijn moest. De 
Amerikanen liepen er Amerikaansch in, d. w. z. in ’t groot. Ook 
Nederland bleef niet vrij, doch hier verviel men niet tot zulke 
kolossale dwaasheden als in Duitschland. 
Zoo is de tuinkunst tegenwoordig gekomen tot een tijdperk van 
decadentie, van verval. Een Duitsch bouwkundige zegt van de 
tuinkunst, dat zij kwijnt en drijft naar twee kanten. 
Hij wilde haar weer onder bescherming der bouwkunst stellen, 
doch wij zeggen: Neen; er is nog hoop op beterschap. Indien maar 
eerst erkend wordt, dat men dwaalt en op een verkeerd spoor is. 
Het aangenomen axioma, dat in de nabijheid van huizen ook 
architectonische lijnen moeten heerschen, is valsch. Onze bloemen 
en planten zijn geen levenloos materiaal, dat men in alle denkbare 
vormen kan en mag kneden. Geen figuurtjesmakerij meer met 
planten, doch groepeeren naar de beginselen van den Engelschen 
stijl, in losse bevallige vormen, zoodat onze planten hare natuurlijke 
schoonheid en habitus in volle gratie kunnen ten toon spreiden. 
Wij moeten op nieuw beginnen met de natuur te bestudeeren gelijk 
de ouden deden; zij putten uit natuurschoon en daardoor waren 
Teysm. LX 15. 
