— 338 — 
zoeken en ze niet onder boomen met zware vruchten, zooals 
leanari, kedongdong enz. planten, waardoor de bladeren te 
veel aan beschadiging zouden blootstaan. Vele Maranta's zijn 
zeer gevoelig voor de direkte zonnestralen, die de bladeren doen 
omkrullen. Onder de Cos:ussoorten (patjing), die zich on- 
derscheiden door spiraalvormig gedraaide stengels, is C. Ver- 
schaffeltianus Lem. eene der beste, omdat zij klein blijft en 
zilvergrijs geteekende bladeren heeft. Ook C. globosus BL. 
met groote, frisch groene bladeren en niet onaardige bloemen 
is eene soort die veel schaduw noodig heeft. Hier en daar kan men 
eene grootere plant aanbrengen om het geheel wat te breken; 
bv. Heliconia bicolor Bru, die tot de familie der Musa's behoort, 
maar in houding op eene groote Maranta gelijkt. De bladeren 
zijn als die eener Musa en hebben van boven eene satijnachtig 
donkergroene, van onder een donkerpaarse kleur. Ook eenige 
Carludovica’s, die op stamlooze palmen gelijken, met groote 
langgesteelde, waaiervormige of langwerpige bladeren. De mooi 
paarse bladeren van Strobilanthes Dyerianus van Burmah afkom- 
stig, mogen niet gemist worden; hoewel de bloemen dezer 
plant niet onaardig zijn, dragen zij toch niet zeer veel bij 
om de schoonheid ervan te verhoogen. Varens mogen natuur- 
lijk niet ontbreken. Heeft men een zeer groot terrein beschik- 
baar, dan kan een enkele Angiopteris (pakoe kebo) geen kwaad; 
is dat niet het geval, dan doet men beter zich tot de klei- 
nere soorten te bepalen. Adiamtums (chevelures) moet men 
niet te veel planten, daar veel daarvan in de schaduw en den 
drop der boomen minder goed groeien; de beste soorten voor 
buiten zijn A. cardiochlaena, A. trapeziforme L., A. lunulatum 
Bru, A. nobile, A. scutum, A. hispidulum Sw, A. fulvum. 
Andere varens, die met goed gevolg in de schaduw gekweekt 
kunnen word-n, en die alle, zoo het er niet bij vermeld is, 
op Java thuis behooren, zijn o.a. Pteris ensiformis Burm., 
P. quadriaurita Rerz., die vrij groot wordt; Asplenium tene- 
rum Forst, met een dichte rozet van smalle, enkelgevinde 
bladeren, waarvan de meer bekende 4. Belangeri Knz. alleen 
eene afwijking met fijn verdeelde bladeren is, A. longissimum 
