— 811 — 
Van de drie genotmiddelen haschisch (2), koffie en opium, die eth- 
nographisch in één groep kunnen worden samengevat, heeft de koffie 
zich over de gansche aarde verspreid, is haschisch tot Mohammeda- 
nen beperkt gebleven, terwijl, merkwaardigerwijze, het opium van 
hen is overgenomen door Mongolen en Maleiers. 
Afgezien van onbetrouwbare berichten uit vroeger tijden, is het 
opium in Indië omstreeks het einde van de 10e eeuw door de Mo- 
hammedanen in aanzien gekomen, en heeft zich door hunne ver- 
overingstochten verder verbreid. Men gebruikte het o.a eenvoudig 
in den vorm van pillen, of voegde er, om den bitteren smaak te verbe- 
teren, honig of aromatische stoffen aan toe; ook werd het waterig 
aftreksel gedronken. 
In de tweede helft van de 17e eeuw zou het opiumrooken in 
China in zwang gekomen zijn, waar het echter streng gestraft werd. 
Korten tijd daarna voerden de Engelschen uit Indië, groote hoeveel- 
heden opium in China in; de chineesche regeering verbood dien 
invoer, wat ten slotte tot den opiumoorlog leidde, welke in Enge- 
lands geschiedenis een treurige vermaardheid bezit. De krijg ein- 
digde in 1843 met de volledige nederlaag van de Chineezen ; latere 
oorlogen hadden gelijk resultaat, en sedert nam de opiuminvoer 
steeds toe, in weerwil van de hooge rechten, door de chineesche 
regeering geheven. De uit Indië naar china geëxporteerde en daar ver- 
bruikte hoeveelheid opium wordt, voor het jaar 1767 op 60.000, voor 
1860 op 4.840.000, en voor 1891 op 5.282.000 K.G. geschat. Sedert 
1891 valt een langzame afname van den invoer te constateeren, niet 
doordat het verbruik vermindert, maar ten gevolge van de toename 
van het in China zelf gewonnen product, want als praktische men- 
schen, waren de Chineezen reeds lang te voren begonnen, zelf Papaver 
te verbouwen. In 1890 leverde China 13.000.000 K.G., Indië 
6.000.000, van welke laatste nog ongeveer 5/6 in China verbruikt 
werden. Dan komen er nog 300.000 KG. uit Turkije en Persië 
bij, zoodat gedurende het jaar 1890 in China alleen 18.300 000 K.G. 
opium geconsumeerd werd, terwijl in alle andere landen te zamen 
het verbruik op 570.000 K.G. begroot moet worden. 
China telt ongeveer 385 millioen inwoners, zoodat blijkens het 
bovenstaande, in dit rijk per jaar en per hoofd 47 gram opium ge- 
bruikt wordt; in Engeland, waar ook opiumkitten zijn, 0.66 tot 1.8 
4) Een narkotisch praeparaat uit Indische hennep (Cannabis sativa, 
var. indica); zie Teysmannia 1892, 792, 
