LEZING VAN Dr. J. G. KRAMERS, OP HET KOFFIE- 
CONGRES TE MALANG. 
De stikstofbindende en stikstofvrijmakende 
bacteriën in mest en bodem. 
Bacteriën zijn kleine eencellige planten, zonder bladgroen, 
die op een zeer lagen trap van ontwikkeling staan, nog onder 
de schimmels. Hunne gewone wijze van voortplanting bestaat 
in eenvoudige deeling. Bij een aantal soorten heeft ook sporen- 
vorming plaats, dat wil zeggen, in den celinhoud ontstaan kleine, 
meestal met eene betrekkelijk dikke huid voorziene lichaampjes, 
die vrij komen als de bacterie afsterft. Indien de levens- 
voorwaarden voor de bacterie gunstig zijn, neemt men in den 
regel geene sporenvorming waar. Raakt echter het voedsel 
op, droogt de omgeving uit, of komen andere ongunstige 
omstandigheden in ket spel, dan kan men onder het mikroskoop 
waarnemen, dat er sporen ontstaan in de bacteriën. Deze sporen 
bezitten een grooter weerstandsvermogen tegen uitwendige in- 
vloeden dan de bacteriën waaruit zij ontstaan zijn, en kunnen 
later als zij in eene omgeving terecht komen, waarin deze zich 
ontwikkelen kunnen, weder tot bacteriën uitgroeien. 
Een bekend en zeer sprekend voorbeeld hiervan leveren de 
door Pasteur ontdekte miltvuurbacillen. Voor deze zijn de 
levensvoorwaarden nergens zoo gunstig als in het bloed van 
een levend schaap of eene koe. Zij vermenigvuldigen zich 
daarin ontzettend en brengen er veranderingen in te weeg, die 
den dood van het dier ten gevolge hebben. Maar daarna is 
ook de goede tijd voor de bacteriën voorbij, reeds bij het koud 
worden van het lijk treedt een voor hen ongunstige toestand 
in, en dan vormen zij sporen. Weldra wordt het doode dier 
Teysm. IX. 26 
