— 392 — 
vergrooten. Dit geschiedt natuurlijk op kosten van het in 
den bodem opgespaarde humuskapitaal en kan dus alleen 
zoolang duren totdat dit opgebruikt is. 
Bij de aanwezigheid van groeiende gerstplanten wordt echter 
dit stikstofkapitaal door de werking van den bacillus ten 
minste gedeeltelijk weder aangevuld, daar deze bacteriën stik- 
stof uit de lucht opnemen. 
Dr. SrockLAsA zet zijne onderzoekingen nog verder voort en 
anderen zullen waarschijnlijk spoedig van hunne bevindingen 
laten hooren, want er zijn reeds stemmen opgegaan, die de 
binding van vrije stikstof door deze bacterie in twijfel trekken, 
en als het in het algemeen een goede regel is niet dadelijk 
alles te gelooven wat gedrukt staat, in zake bacteriën vooral is 
voorzichtigheid en kritiek dringend noodig. Het is daarom 
wel mogelijk dat SrockrasA en CARON gelijk hebben. Wij 
weten met zekerheid dat zulk eene binding van vrije stikstof 
door de bacteriën der vlinderbloemige planten plaats grijpt, 
eveneens dat dit waarschijnlijk geschiedt door sommige groene 
wieren (algen), die op vochtigen bodem groeien, het schijnt dus 
niet geraden van te voren te zeggen, dat deze bacterie het 
niet kan doen. Dat eene zulke stikstofbinding thans in de 
natuur niet algemeen in het groot plaats heeft, is echter 
duidelijk, want de plantengroei lijdt op de meeste plaatsen 
meer door gebrek dan door overmaat aan stikstofvoedsel. 
Behalve deze stikstof opnemende bacteriën zijn er een 
groot aantal wier werking zich er toe bepaalt meer samen- 
gestelde stikstofverbindingen over te voeren in minder samen- 
gestelde, zooals de gewone rottingsbacteriën, zonder dat daarbij 
vermeerdering of vermindering der gebonden stikstof plaats 
grijpt. Maar in de paar laatste jaren is de aandacht bijzonder 
gevestigd geworden op eenige soorten, die onder bepaalde 
omstandigheden stikstofverliezen op groote schaal doen ontstaan. 
Bij eene reeks bemestingspoeven van het proefstation te 
Halle is gebleken, dat eene bemesting met salpeter alleen in 
sommige gevallen voordeeliger uitwerking had voor de planten, 
dan dezelfde hoeveelheid salpeter met nog paardenmest er bij. 
