— 394 — 
Wat voor besluiten kunnen wij nu uit deze bevindingen 
trekken, met het oog op bereiding en conserveering van mest 
en compost in de praktijk ? 
Het is al lang bekend, dat er veel gebonden stikstof uit 
eenen mesthoop kan verloren gaan in den vorm van ammonia. 
Men denke maar aan het verhaal van Frrrz Reuter, waar On- 
kel BRräsiG naar eene landbouwlezing geweest is en later niet 
meer precies weet hoe het was, of de mest stinkt van de kool- 
zure ammonia of van zijn eigen stinkerige natuur. 
De urine heeft nauwelijks het lichaam der dieren verlaten 
of de stikstofverbindingen daarin worden door bacteriën in 
koolzure ammonia omgezet; in eenen dag is dit proces reeds 
afgeloopen. Die der vaste uitwerpselen ondergaan dezelfde 
verandering, zij het ook niet zoo snel. Het is daarom geraden 
den mest zeer vochtig te houden. In het water blijven dan 
koolzuur en ammonia te samen verbonden opgelost en omdat 
vochtige mest sterk samenpakt, kan de lucht, die de ammonia 
zoude medevoeren als zij onbeperkten toetreding had, niet tot 
het binnenste van den hoop doordringen, maar alleen uit de 
bovenste lagen wat medenemen. 
De organismen, die ammonia omzetten in salpeterig- en salpe- 
terzuur hebben veel toetreding van lucht noodig. Salpeter- 
vorming kan dus ook alleen aan de oppervlakte van den 
mesthoop plaats grijpen en wordt binnen in verhinderd door 
gebrek aan zuurstof. 
De Japanners, die zulke uitnemend praktische tuiniers zijn, 
hebben in hunne velden aan alle hoeken tonnen of potten inge- 
graven staan, zoo dat de rand eenige duimen boven den grond 
uitsteekt. In die tonnen brengen zij wat wij liefst door een 
spoelstelsel verwijderen of andere stoffen voor het doel geschikt, 
zooals afval van visch en groente, vermengen dat met de hoe- 
veelheid water die de praktijk hen geleerd heeft en bedekken 
dan de ton of pot met een deksel of een strooien dakje om 
zon en regen af te houden. Alsde gisting afgeloopen is, bevat 
de vloeistof ongeveer al de stikstof in dea vorm van ammonia 
en wordt dan uit de ton genomen en langs de rijen planten 
