— 395 — 
uitgegoten of gesprenkeld, liefst nota bene met de hand. Het 
bezinksel uit de ton wordt over den grond uitgespreid en deze is 
weder beschikbaar voor eene nieuwe bereiding. Wandelt men 
in Japan ’s avonds langs den weg, dan kan men het den dichter 
nazeggen: 
Al ziet men geen kleuren, 
Toch wordt men door geuren 
Verkwikt waar men gaat. 
Daardoor blijkt dadelijk dat er bij deze wijze van doen ook 
wel stikstofverliezen in den vorm van ammonia en andere vluch- 
tige stoffen plaats hebben, maar groot zijn deze toch niet, dank 
zij de verdunning der massa met water. 
Want hoe slapper eene oplossing van koolzure ammonia is, 
des te minder verliest zij bij het staan aan de lucht 
De gassen, die in de vloeistof ontstaan tengevolge der gisting 
en ontwijken, nemen dus te minder ammonia mede naarmate 
de oplossing verdunder is. 
Een sterke tegenstelling vormen hiertegen de hoopen titen, 
die men ziet liggen bij de indigofabrieken op Java. De natte 
titen ondergaat, na uit de bakken genomen en op den hoop ge- 
bracht te zijn, binnen korten tijd eene gisting waarbij de stik- 
stof geheel of grootendeels in ammonia overgevoerd wordt. 
Tevens verzakt of verdampt het water en de gevormde 
ammonia moet vêrvliegen bij gebrek aan genoeg vloeistof om 
ze in oplossing te houden, terwijl de gelegenheid tot luchttoe- 
treding en medevoering der ammonia in de losse massa zeer 
gunstig is. Wij weten allen dat die ammoniakontwikkeling 
zoo sterk kan worden, dat men pijn aan de oogen krijgt als 
men dicht bij den hoop komt. 
In Europa is men lang niet zoo zuinig als in Japan. Meestal 
wordt de mest uit den stal eenvoudig op eenen hoop bewaard 
om na korter of langer tijd op het veld gebracht te worden. 
De mest komt vochtig op den hoop, de rottingsbacteriën voeren 
de stikstof in den vorm van ammonia over. Aan den buiten- 
kant van den hoop kan deze vervliegen en tevens kan op die 
plaatsen waar de zuurstof der lucht doordringt eene soms zeer 
