— 398 — 
veroorzaakt door het regenwater dat de salpeterverbindingen 
gemakkelijk oplost en medevoert, in tegenstelling met de am- 
monia, die door den bodem vastgehouden wordt. In Europa 
brengt men de stalmest liefst in den herfst op het veld en 
ploegt dan. Gedurende den winter ondergaat die wegens de 
lage temperatuur weinig verandering. In het voorjaar begint 
de vorming van salpeter, dan is ook de akker begroeid en 
kunnen de planten die opnemen. Hier in Indië zoude het ver- 
keerd zijn onbegroeiden grond vooruit te bemesten. De mest 
verteert hier veel sneller in den bodem en de eerste de beste 
zware regen zoude de salpeterverbindingen wegvoeren naar 
den ondergrond. 
Voor de praktische toestanden hier is uit wat wij tot nog 
toe omtrent de salpeterzuur ontledende bacteriën weten vooral 
deze gevolgtrekking te maken, dat men er zich voor hoeden 
moet den mest afwisselend nat en droog te laten worden. We- 
gens de kosten van vervoer wordt de dessamest dikwijls in 
drogen toestand naar boven gebracht op de landen. Bij dat 
drogen vindt natuurlijk reeds ammoniakverlies plaats. Blijft 
de mest dan in de tuinen op een hoop liggen, blootgesteld 
aan regen en zou, dan kan men er vrij zeker van zijn, dat 
er veel stikstof verloren gaat door salpetervorming en daarop- 
volgende ontleding. 
Het is mij herhaaldelijk opgevallen, dat op plekken langs de 
tuinpaden, waar zulke hoopen gelegen hadden, geen bijzondere 
weligheid in den groei van het gras en het onkruid waar te 
nemen was. 
Dus moet men drogen mest altijd onder een afdak bewaren 
en nat ontvangen mest niet droog laten worden, maar in 
vochtigen toestand in kuilen, liefst gecementeerde, bewaren en 
bedekken voor zon en regen. De japansche manier van doen 
zal hier wel nooit op groote schaal toepassing vinden, wegens 
de moeilijkheden verbonden aan het vervoer van zooveel vloeistof. 
Het vormen van koeken uit versche vaste uitwerpselen 
van sappies en karbouwen, die voor dat zij tijd gehad hebben 
om in gisting over te gaan in de zon gedroogd worden, is 
