— 399 — 
waarschijnlijk eene aanbevelingswaardige wijze van doen om 
de mest te kunnen bewaren zonder dat er veel verandering 
in komt. 
Maar eer men dien bij de boomen brengt, en dat geldt na- 
tuurlijk ook voor nog niet gegiste dessamest, zal het waar- 
schijnlijk geraden zijn hem eerst in eenen kuil natgemaakt en 
samengedrukt te laten gisten om daardoor de salpeterontledende 
bacteriën onschadelijk te maken. Anders konde de uitwerking 
der bemesting wel eens de omgekeerde zijn van de gewenschte, 
zooals bij de proeven van het station te Halle met verschen 
mest. 
Iedereen, die in Indië komt, valt het op dat onze bruine 
broeders het stroo op de rijstvelden altijd verbranden in plaats 
van het onder te werken om er humus van te laten worden. 
Sedert nu gebleken is, dat op stroo kiemen van bacteriën 
voorkomen, die de in den grond voorhanden salpeterzure 
verbindingen kunnen ontleden, zoodat zulk eene stroobemesting 
aldus meer verlies dan winst geeft, ligt het voor de hand dat 
daarin wel de reden kan gelegen zijn voor hunne praktijk. 
Bij het maken van compost moet men nooit vergeten, dat 
wij hier onder geheel andere voorwaarden werken als in Eu- 
ropa. Denk maar aan onze bosschen, daar ziet men geen 
laag bladaarde liggen zooals in de gematigde luchtstreek, 
slechts eenige losse kort geleden gevallen bladeren bedekken 
den kalen grond. De lagere temperatuur in Europa verlang- 
zaamt in hooge mate het leven der kleine organismen, hier is de 
temperatuur hun altijd gunstig. Zoolang zij maar toevoer van 
vocht en zuurstof uit de lucht krijgen, kunnen zij verbazende 
hoeveelheden organische stof in korten tijd in koolzuur en 
water doen overgaan. Ik heb zelf indertijd eens de proef 
genomen met het opstapelen van suikerrietblad tusschen vier 
muren zonder dak om er bladaarde van te laten worden en 
ik kreeg bladaarde, maar zoo weinig en met zulk een hoog 
zandgehalte, dat ik de proef niet herhaald heb. Zeer kort 
geleden onderzocht ik een monster koffieschillenmest op de 
gewone wijze bereid, door de schillen met het water in eenen 
