— 408 — 
larven is aangetast, bestaat er veel kans, dat daarin eenige 
nematoden binnendringen. De meeste daarvan zijn echter 
niet schadelijk voor den wortel, maar leven slechts in de reeds 
meer of minder verrotte plantendeelen, zonder ook in het ge- 
zonde weefsel over te gaan. Inde uitgebreide monographie van 
DE MaN over de in Holland vrij in den grond of in water 
levende Nematoden t) werden reeds in 1884 c°. 150 ver- 
schillende soorten beschreven, die òf in aarde en water òf 
in rottende plantendeelen leven. Intusschen zijn zelfs in Hol- 
land nog verschillende andere soorten van nematoden gevonden, 
die alle als onschadelijk voor den plantengroei zijn te be- 
schouwen. Daarentegen is ook in Europa tot nog toe slechts 
een betrekkelijk gering aantal van aaltjes-soorten bekend 
geworden, die in levende plantendeelen indringen en deze 
meer of min vernielen. Al deze soorten behooren verder 
bijna uitsluitend tot de 2 geslachten Zylenchus en Heterodera, 
die beide onder het mieroskoop daardoor gemakkelijk zijn te 
herkennen, dat zij een aan het achtereinde verdikten, dus 
speldvormigen mondstekel bezitten. De beide geslachten 
Heterodera en Tylenchus zijn verder daardoor gemakkelijk 
van elkaar te onderscheiden, dat bij het eerste, b.v. Heterodera 
Schachtii, die in Europa aan de suikerbieten veel kwaad doet 
en de zoogenoemde, „Rübenmüdigkeit’”’ veroorzaakt, het wijfje 
tot eene kogel aanzwelt, die eene groote hoeveelheid eieren bevat, 
terwijl bij de verschillende Tylenchus- soorten ook het volwassen 
wijfje de palingvormige gedaante van de andere ontwikkelings- 
stadiën bewaart en ook zijn bewegingsvermogen niet verliest. 
In de koffiewortels heb ik tot nog toe twee verschillende 
soorten van Tylenchus gevonden, en ook alles, wat ik intusschen 
heb vernomen en waargenomen, heeft mij in de opinie versterkt, 
dat deze als de eenige of ten minste als de voornaamste oorzaak 
der aaltjesziekte zijn te beschouwen, terwijl de andere nema- 
todensoorten, die ik op verschillende plaatsen in grootere of 
kleinere hoeveelheden in de koffiewortels heb gevonden, waar- 
schijnlijk als een meer secundair verschijnsel zijn aan te zien. 
1) Leiden 1884. 
Teysm. IX 27 
