— 404 — 
Ik wil hier op de verschillende redenen, die voor deze opinie 
spreken, inzonderheid op de in mijn uitvoerig bericht beschrevene 
infectieproeven niet nader ingaan, maar daarentegen de voor 
de praktijk gewichtigste vraag, de bestrijding der aaltjesziekte, 
iets uitvoeriger bespreken. 
Ik begin met dat middel, dat tot nog toe het meest op 
eenigszins grootere schaal is toegepast, het aanplanten van Liberia 
of van enten van Java op Liberia. 
Dat men op de aaltjesplekken, waar de ingeboete Javakoffie 
altijd weer afstierf, het eens met de in verschillende opzichten 
meer weerstandsvermogen bezittende Liberia-koffie beproefde, 
is gemakkelijk te begrijpen. Inderdaad is ook deze proef reeds 
op zeer talrijke ondernemingen genomen, voordat men van 
aaltjes iets wist en heeft ook in het algemeen vrij gunstige 
resultaten opgeleverd. Nadat nu echter geconstateerd was, dat 
de bedoelde ziekte eene wortelziekte is, waardoor stam en 
bladeren direct niet worden aangetast, zoo was het wel te 
verwachten, dat men door enten van Java- op Liberia, planten 
zoude verkrijgen, waarvan de wortels tegen aaltjes het weer- 
standsvermogen der Liberia, de vruchten echter de veel 
meer gewenschte eigenschappen van de Javakoffie bezitten 
zouden. Inderdaad zijn ook in den laatsten tijd op verschil- 
lende ondernemingen zoodanige proeven genomen, die reeds 
in verschillende opzicht gunstige resultaten hebben gegeven. 
Ik wil op de bij deze proeven toegepaste methode, die im- 
mers morgen het onderwerp van een bijzondere lezing zal 
vormen, niet ingaan; daarentegen schijnt het mij noodzakelijk 
eenige opmerkingen mede te deelen, die in den laatsten tijd 
over het voorkomen van aaltjes in de Liberia en in de be- 
doelde enten gedaan zijn. Reeds vroeger heb ik in dit opzicht 
medegedeeld, dat ik bij uitzondering in eenige Liberiaplanten 
aaltjes vond; bij mijne infectieproeven was zelfs een betrekke- 
lijk groot getal van Liberiaplanten door aaltjes aangetast. 
Daarentegen stonden toch de meeste Liberia-boomen — en daar- 
onder ook vrij oude —op de aaltjesplekken zoo goed, dat ik 
bij het schrijven van mijn uitvoerig bericht het aanplanten 
