— 410 — 
gestorven kurklagen van den stam te verwijderen; men komt 
dan bij gezonde stammen aan de eerst groenachtig en dan 
meer of minder zuiver wit gekleurde gedeelten van de levende 
schors. Onderzoekt men nu echter kankerboomen op deze 
wijze, zoo zal men zeker op vele plaatsen van den stam het- 
zelfde verschijnsel waarnemen, bij iederen kankerboom zal 
men echter ook ergens eene plek kunnen vinden, waar de schors 
niet groen of wit, maar tot aan het hout donker bruin gekleurd 
is. Deze plek kan eene zeer verschillende grootte hebben en 
zich ook op zeer verschillende hoogte aan den boom bevinden. 
Niet zeldzaam kan men aan éénen boom 2 of 3 met elkaar 
niet in verbinding staande plekken aantreffen. 
In de meeste gevallen zitten echter deze plekken aan de 
bovenste gedeelten van den stam en men zal dan ook dikwijls 
zien, dat slechts de boventakken, die boven den bruinen 
bastplek gelegen zijn, verwelken en afsterven. Ligt daarentegen 
de bruine bastplek onder aan den stam, dan hebben alle takken 
van den boom tegelijkertijd het kwijnende uiterlijk. Een 
zoodanig verband tusschen de bruine plekken en het afsterven 
der takken werd zonder uitzondering bij alle in dit opzicht 
nauwkeurig onderzochte boomen aangetoond en het schijnt mij 
dus wel gerechtvaardigd het bruin worden van den bast als 
een voor onzen kanker karakteristiek verschijnsel te beschouwen. 
Des te meer ‘is het zeker te betreuren dat de verkleuring 
van den bast niet reeds van buiten, maar eerst na het afkrab- 
ben van de kurklagen te zien is. Want alhoewel somwijlen 
aan de in de schors aanwezige spleten en aan het plaatselijke 
afspringen van schorsschilfers de ziekelijke plekken te herkennen 
zijn, zoo zijn zij toch zeker meermalen veel minder duidelijk 
en zeer dikwijls in het geheel niet van buiten te herkennen. 
Meer betrouwbaar vond ik in het algemeen een ander kentee- 
ken, waarop ik door den Heer L. M. nr Roy VAN ZUIDER- 
WIJN werd opmerkzaam gemaakt. Dit kenteeken bestaat daarin, 
dat zich onder de bruine bastplekken zeer dikwijls een bij- 
zonder krachtige uitlooper vormt, wat immers ook zeer goed 
is te begrijpen, daar de kankerplek natuurlijk, zooals het 
