— 411 — 
ringen eene storing der sapcirculatie veroorzaakt. Ik heb mij 
van de juistheid van dezen regel in zeer vele gevallen kunnen 
overtuigen maar moet toch ook toegeven, dat dit kenteeken 
niet in alle gevallen de kankerplekken nauwkeurig aantoont. 
Wil men dus volle zekerheid verkrijgen, of en waar bij 
een boom kankerplekken aanwezig zijn, dan is men gedwon- 
gen bijna den geheelen stam af te krabben en hem zoo veel 
wonden toe te brengen dat hij als hij nog niet door den kanker was 
aangetast nu zeker zeer veel kans heeft, besmet te worden, 
wanneer ten minste, wat zeer waarschijnlijk wonden hierbij eene 
rol spelen. En toch zoude een middel, dat zonder beschadiging de 
aanwezigheid der kankerplekken aantoonde niet slechts voor het 
wetenschappelijk onderzoek, maar vooral ook voor de praktijk 
van veel gewicht kunnen zijn. Want wanneer men toegeeft, 
dat de bruine schorsplekken de oorzaak der ziekte bevatten, 
zoo volgt daaruit onmiddellijk, dat men slechts dan op gene- 
zing kan hopen, wanneer men in staat is door toppen of op 
stomp kappen het overblijvende stamstuk van alle kanker- 
plekken te bevrijden. Zonder een uiterlijk kenteeken voor 
deze te hebben kan men immers ook bij het op stomp kappen 
nooit zeker zijn dat niet de overblijvende stomp nog de kiem 
der ziekte bevat, die den zich misschien nieuw vormenden 
krachtigen uitlooper later op dezelfde wijze zou dooden als 
den oorspronkelijken top. Daar, zooals reeds werd medege- 
deeld, op denzelfden stam verschillende kankerplekken kunnen 
aanwezig zijn, is men b.v. ook dan niet zeker alle kanker- 
plekken te verwijderen, wanneer men eene onder de bovenste 
zijtakken gevonden plek, door afkrabben van de schors nauw- 
keurig tot aan zijne: onderste grens vervolgt en daar onder 
den stam afkapt. Er was dan ook op verschillende onderne- 
mingen waar te nemen, dat op stomp gekapte boomen, die 
eerst prachtig uitgeloopen waren, weer op nieuw de ver- 
schijnselen der kankerziekte vertoonden en dan waren ook 
altijd aan den ouden stomp de kankerplekken te constateeren. 
Wil men nu echter toch beproeven, de boomen door ze op 
stomp te kappen te redden, zoo zal men dit zeker het voor- 
