— 412 — 
deeligst zoo diep mogelijk doen, omdat men dan natuurlijk 
de meeste kans heeft werkelijk alle zieke plekken te verwij- 
deren. 
Voordat wij nu echter de verdere tot bestrijding der kan- 
kerziekte toe te passen maatregelen in het vog vatten, zal ik de 
tot nog toe tot mijn spijt nog zeer onvolledige onderzoekingen 
over de vermoedelijke oorzaak der kankerziekte kort bespre- 
ken. Met zekerheid kan ik in dit opzicht slechts verklaren, 
dat de kankerziekte niet of tenminste niet alleen door boorders 
wordt veroorzaakt, wat ik in den eersten tijd voor waarschijn- 
lijk had gehouden. Dit vermoeden was daardoor opgewekt, 
dat ik in twee kankerzieke stamtakken, die mij van twee ver- 
schillende koffieondernemingen toegezonden waren, dezelfde twee 
soorten van boorders had aangetroffen. De eerste dezer boor- 
ders was een klein tot de familie der Bostrychiden behoorend 
torretje dat met zijne wit gekleurde larven en poppen in 
+ 1 mm. wijde gangen leeft, die door de schors heen tot 
diep in het hout binnendringen. Daarentegen is de tweede 
boorder een klein rupsje, dat bijna kleurloos is en slechts op 
den rug 4 paar kleine roode puntjes bezit. Deze rupsjes 
dringen niet in het hout, meer maken slechts zeer onregelmatig 
verloopende gangen in den bast. 
Uit de bruin gekleurde pop van deze rupsjes ontwikkelt 
zich een klein tot de Zineiden behoorend vlindertje. 
Omdat nu deze boorders in beide stamstukken in vrij 
groote hoeveelheden aanwezig waren, was het vermoeden 
eenigszins gewettigd, dat zij met de ziekte in oorzakelijk ver- 
band staan. 
Toen ik nu echter de ziekte in de tuinen zelft bestudeerde, 
en ik er mij weldra van overtuigen, dat de boorders zeker 
niet als de hoofdoorzaak des kankerziekte kunnen beschouwd 
worden. Het was hier namelijk gemakkelijk verscheidene 
kankerboomen te vinden, waarin ook door nauwkeurig onder- 
zoek geen enkele boorder of boordergaatje kon aangetoond 
worden. Ook andere met het bloote oog waar te nemen 
organismen heb ik in de kankerboomen niet in zoo groote 
