— 425 — 
Dit alles eenvoudig om reden, dat de snoeimethode, die 
men bezigen moet, afhangt van den groei en de groeiwijze der 
boomen, en wij weten allen, dat de groei en de habitus van 
een boom, zich voegt naar het klimaat. In het bijzonder, 
wat de Cofffa arabica betreft, zoo weten wij, dat deze boom 
op Java in een koel klimaat langzamer groeit, maar langer 
leeft dan in een warme streek, dat groote vochtigheid nadeelig 
werkt op bloesem en vruchtvorming, en groote droogte het 
vormen van bloemknoppen al te sterk in de hand werkt. 
Hoewel echter een snoeimethode zich zal moeten wijzigen 
naar de klimatologische omstandigheden, toch zijn er alge- 
meene regelen en wetten, waaraan de koffieboomen zijn onder- 
worpen. De habitus van het soort, hoeveel individueel verschil 
er ook door andere invloeden moge zijn, wijst de, voor dien 
boomsoort meest passende, snoeimethode altijd eenigszins aan. 
Het is de plicht van den snoeier, deze algemeene methode op 
te zoeken en overeenkomstig het verschil, dat grond, klimaat, 
etc, aan de groei en groeiwijze van den boom geven, te wijzigen. 
Het snoeien mag niet bestaan in hier en daar wat takken 
weg te hakken, z. a. de lust van den werkman het hem in- 
geeft; wij zijn dan geen snoeiers, maar houthakkers. 
Den boom, dien wij aan een snoei willen onderwerpen, 
moeten wij dus in zijn groei en ontwikkeling kennen. 
Bezien wij een jongen koffieboom, dan merken wij een groot 
verschil met de gewone vruchtboomen in Europa. Een appel- of 
pereboom heeft, uit snoeikundig oogpunt beschouwd, onder den 
grond een penwortel, voortzetting van den uit het zaad ont- 
kiemenden wortel. Deze penwortel heeft zij- en bijwortels, 
met tal van haarwortels. 
Boven den grond vindt men een stam, voortzetting van de 
uit het zaad ontkiemende spruit. 
Aan dien stam zitten de hoofdtakken ; aan die hoofdtakken ko- 
men de zijtakken ; die zijtakken dragen weer andere takken, hout- 
takken genoemd, of zijn voorzien van vruchttakken. Een houttak 
kan vruchttak worden; een vruchttak wordt soms houttak. 
Soms ontwikkelen zich uit den stam of uit hoofd- of zijtakken 
