— 430 — 
is en dat de boomen, die men geplant heeft, goed groeien en 
goed kunnen blijven doorgroeien. 
Eerst nadat de voorwaarden voor een goeden groei aanwezig 
zijn en daarvoor zoowel vóór als tijdens en na het planten 
gezorgd wordt, komt de kunst van den snoeier in aanmerking. De 
snoeier moet dan, altijd tot op zekere hoogte, de leiding van 
de productie in handen nemen; hij moet zorgen, dat een boom 
niet veel meer draagt dan zijne krachten toelaten, want dan 
gaat de boom voor geruimen tijd in krachten achteruit; hij 
moet zorgen, dat een boom niet veel minder voortbrengt, dan 
waartoe hij in staat is, want dan worden de arbeid en de kosten 
van den planter niet voldoende beloond. 
Daar een snoeier, hoe knap hij ook zijn moge, geen 
„Voorzienigheid” is, slaagt hij niet altijd in zijn voornemen, 
maar hij doet, wat hij kan. Hij geeft acht op wat hij van 
de wetten en regelen der natuur kan te weten komen; hij 
gaat te rade met zijne en anderer ervaring; in één woord 
hij volgt eene beredeneerde snoeiwijze. 
De snoeimethoden, 
Wij hebben gezien, hoe de ontwikkeling van een koffieboom 
is, uit snoeikundig oogpunt; wij hebben nagegaan, wat ver- 
langd kon worden, dat door het snoeien zal geschieden; thans 
blijven nog de twee groote vragen: 
In welken vorm moet de koffieboom gesnoeid worden en 
hoe moet dit snoeien geschieden ? 
M. i. komen er van de talrijke vormen, die een snoeier aan den 
koffieboom geven kan, slechts 3 vormen in aanmerking, en wel: 
l°-de pyramide, 
2e de kroonvorm, 
3° de afgeknotte pyramide of zuilvorm. 
Ik neem deze volgorde niet, overeenkomstig de belangrijkheid 
of de doeltreffendheid der vormen, maar in betrekking tot 
hunne natuurlijkheid. 
De groei van een normalen kofieboom uit de soort Arabica 
