— 433 — 
de aanhoudende regens, door nevel en bewolking, door gebrek 
aan licht en lucht geen bloesem wordt gevormd of de bloesem 
niet normaal doorgroeit, of de vruchtzetting te wenschen 
overlaat, daar is een koker en wegsnijden der pang balik niet 
voldoende. Men moet daar ook ander hout uitdunnen en bijtijds 
zorgen dat de eene tak den andere niet in den weg zit. 
Men kan dit eenigszins ruw doen door waar al te veel ter- 
tiair hout zit, er van weg te snijden, men kan ook meer 
methodisch te werk gaan, door al het secundair en tertiair 
hout, dat twee en drievoudig uit een oksel komt,af te snijden 
of indien het nog zeer jong is met de hand te verwijderen 
evenals de takken, welke in plaats van regelmatig, horizontaal 
naar boven uitgroeien. 
In het algemeen is ’t beter en goedkooper, dat men pre- 
ventief, dan repressief te werk gaat. Het is beter de takken 
die men weg wil hebben af te snijden als zij nog jong zijn, 
want zijn zij oud geworden dan hebben zij reeds veel 
kwaad gedaan. | 
De takken, die men wil of moet behouden, hebben dan hun 
zweepachtige natuur reeds verkregen en worden nooit zoo 
zwaar als zij hadden kunnen worden, indien een behoorlijke 
snoei bijtijds had plaats gehad. 
Laat ik er echter bijvoegen, dat het zeggen gemakkelijker 
is, dan het doen. Men heeft niet altijd het geld of het volk 
disponibel, of ook wel men weet niet steeds direct, tenminste, 
indien men in een streek plant, waar nog weinig ervaring van 
koffieplanten is opgedaan, welke snoeimethode en welke mate 
van snoei noodig is. 
Is, in normale omstandigheden en bij normale ontwikkeling, 
het eenige jaren in pyramidevorm houden, m. i. de meest 
natuurlijke snoeimethode, op den duur blijkt dat onmogelijk. 
De boom krijgt bladziekte, waardoor er primaire takken 
verloren gaan; hij krijgt overdracht, hetgeen hetzelfde resul- 
taat geeft; met het plukken of door wind krijgt de boom een 
scheven stand, waardoor de regelmatige pyramidale groei on- 
mogelijk wordt. In één woord, de pyramidevorm is alleen in 
