— 436 — 
M. i. is er in veel van die redenen overdrijving, en is mijne 
opinie, dat op den duur ongetopte boomen, mits behoorlijk 
door snoei onderhouden, in alle opzichten beter zullen vol- 
doen dan getopte. 
Een boom zijn leven lang getopt houden is hem voor zijn 
leven verminken. Een boom met een habitus als de Cofféa 
arabica heeft een top noodig, om hem een regelmatigen bloei 
en vruchtzetting en een lang leven te verzekeren. 
Evenwel is er ook op mijn standpunt niets tegen een boom 
gedurende een zeker aantal jaren, als zuilvorm gesnoeid te 
houden. Waar omstandigheden vroege en groote oogsten noodig 
maken, ook, waar door gebrek aan werkvolk of door snel en 
ineens rijp worden der bessen, bijzonder gemakkelijk plukken 
een absoluut vereischte is, daar is de zuilvorm de aangewezen 
manier. 
Over het algemeen is het verkeerd in cultuurzaken doctrinair 
te zijn. Al is men overtuigd, dat de een of andere methode voor 
u zelf de beste is, zij is het niet altijd voor anderen met vaak 
geheel verschillende omstandigheden. In de kwestie van toppen 
of niet toppen is een stellige algemeene uitspraak niet te doen. 
Maar wel mag het advies gegeven worden, dat op elke onder- 
neming naast den vorm, dien men voor zijn aanplant heeft 
gekozen, de andere vormen een plaats krijgen. Eerst door op 
dezelfde gronden den zuil-en den kroonvorm naast elkaar te 
zien, kan men een bepaald oordeel vormen. De wijze, waarop 
men een goeden zuilvorm voor zijne boomen verkrijgt, of met 
andere woorden, de manier, waarop een aanplant moet getopt 
en een getopte aanplant moet behandeld worden, laat ik hier, 
volledigheidshalve, nu volgen. 
De boomen worden getopt op 4'/> à 5 voet hoogte, naar- 
gelang van hun mindere of meerdere groeikracht. Men snijde 
den top schuin af‚ vlak boven een primaire tak, zoodat de 
tegenovergestelde primaire tak mede afgesneden wordt. Het 
is m. i. beter dit eigenlijke toppen te doen, zoodra de top, 
die er af moet, al houterig begint te worden en er reeds primaire 
takken zijn uitgegroeid. 
