— 431 — 
Tegelijk met het toppen begint men met de secundaire 
takken, die dicht bij den stam zijn uitgekomen, af te snijden, 
of indien zij nog klein zijn met de hand weg te nemen. 
Men zorgt er voor, dat deze zoogenaamde koker geregeld 
onderhouden wordt en bij elken snoei schoon wordt gemaakt. 
Bij ‘voortgaande ontwikkeling snijde men de teruggroeiende 
takken weg (pang balik) ook de naar boven groeiende secun- 
daire takken en late men uit elken bladoksel slechts één secun- 
daire tak staan, indien er meerdere uitkomen. 
Het is noodig reeds in de jeugd van den boom de grond- 
slagen te leggen; de latere snoei is dan des te gemakke- 
lijker. 
Bij voortgaande ontwikkeling zal men, behalve het onderhoud 
van den koker, het gedurig wegnemen der uitloopers en der 
op nieuw uitspruitende pang baliks en der dubbele secundaire en 
tertiaire takken, ook de takken moeten uitsnoeien, die elkaar 
hinderen. 
Doet men dat niet, dan krijgt men een te grooten overvloed 
van secundair en tertiair hout, dat niet sterk genoeg is om 
gevulde vruchtkransen voort te brengen, terwijl de sterretjes- 
bloei wordt in de hand gewerkt. 
Uitdunnen van op elkaar liggend hout werkt beter dan 
verbreeding van den koker, al is dit laatste wellicht gemak- 
kelijker aan inlandsch werkvolk te leeren. Wat baat het al 
maakt men rondom den stam een groot gat in de bladeren: 
massa, als de bladerenkring er omheen des te dichter wordt. 
Licht en lucht moeten in den geheelen boom rijkelijk kunnen 
spelen; elke tak moet ruimte hebben niet alleen in het begin 
en aan het eind, maar ook in ’tmidden. Alleen daardoor 
kan men goed rijp hout verkrijgen, dat stevig en zwaar ont- 
wikkeld is, waaraan groote, breede vruchtkransen komen, die 
zwaar uitbottende bloemknoppen produceeren, welke zich 
ontwikkelen tot groote bloemen, met zware meeldraden en 
stampers en goed ontwikkelde ovaria. 
Er moet ook, behalve gelijkelijk licht en lucht, een behoorlijk 
evenwicht in den boom zijn. Zijn er takken, die te sterk 
