— 443 — 
is zag ik geen onderscheid met de tuinen, die de bewerking 
niet ondergingen, en acht ik die wortelsnoei niet in alle om- 
standigheden noodig. 
Opmerkelijk is de groote gevoeligheid der loten voor blad- 
ziekte in de eerste maanden, alsook het afsterven der onder- 
takken, wat echter geen gevolg van bladziekte is. 
Wat ik meldenswaard vind is de omstandigheid, dat de loten, 
die ik door een inkeeping in den stam op 1 voet van den 
grond, bij de doorgeschoten boomen, + 6 maanden vóór het 
het op stomp kappen verkreeg, later veel sterker en minder 
onderhevig aan bladziekte waren, terwijl de ondertakken over 
het algemeen niet verloren gingen. 
Bedoelde inkeeping deed aan de boomen volstrekt geen 
schade en verdient het dus m. i. aanbeveling, om zooals ge- 
zegd —+ 6 maanden te voren de loten op die wijze te ver- 
krijgen. Het te lang getopt houden op + 2} voet acht ik 
nadeelig, althans bij mij bleek, dat tot zekere grenzen de on- 
dertakken zich ontwikkelden en een stomp dus niet in dezelfde 
condities verkeert als jonge aanplant van dien leeftijd. 
De motieven om de kerngezonde boomen op stomp te kappen, 
waren de volgende: 
door de hoogte moeielijke en dus dure pluk en om dezelfde 
reden een groot verlies aan koffie.” 
De ervaring van dezen administrateur komt in hoofdzaak 
overeen met hetgeen op Pantjoer te zien is. Daar was, om 
reden dat de oorspronkelijke boomen te wijd geplant waren, 
waarin door tusschenplantizg voorzien werd, noodig om die 
tusschenplantingen te doen groeien, dat die ongetopte aanplant 
tijdelijk tot een getopten aanplant vervormd werd. 
Daar de ongetopte aanplant elk jaar flink droeg en het 
plukken geen bezwaar opleverde, heb ik dit op stomp kappen 
niet zoo in eens toegepast als de bedoelde administrateur. De 
methode bestond uit het afsnijden van de toppen der kroontakken, 
waardoor deze zich voor een deel overdroegen. Door geen 
nieuwe kroontakken te laten uitgroeien, kon telkens een deel 
van den aanplant getopt worden, of als zij geen primaire takken 
