— 444 — 
onderaan hadden konden de boomen op stomp worden gekapt. 
Dit deed ik telken jare weêr, totdat het restant van den 
tuin geen gewicht in de schaal legde en dus de laatste boomen, 
ook al hadden zij flink bloemknop, afgesneden werden. De 
boomen, die verleden jaar op deze wijze afgekapt werden, 
vormen nu een voor die streken aardig getopten aanplant, 
terwijl de uitloopers der op stomp gekapte boomen, ten minste 
in de gevallen, dat de boom gezond was, vol zitten met goed 
hout, dat dezer dagen een mooien bloei heeft gehad. 
Evenwel is het op stomp kappen van nog levenskrachtige 
boomen niet te vergelijken met het afkappen van oude afge- 
leefde boomen. Het eerste zal in de meeste gevallen goed 
slagen, en voor het leven van den boom is er weinig risico 
aan verbonden. 
Maar het laatste is een geheel ander geval; ’t is een uiterst 
redmiddel om een aanplant te behouden, een operatie, die ik 
aanraad niet in eens op een geheelen aanplant toe te passen, 
maar, zooals ik reeds gezegd heb, beter is te doen boomsgewijze 
telkens, wanneer een boom nog op die wijze goed kan terecht 
gebracht worden. 
Hetgeen ik van de verschillende snoeimethoden gezegd heb, 
resumeerende, is dus mijne opinie: 
1°. De beste snoeimethode is die, waarbij de boom zijn 
natuurlijken vorm en groeiwijze behoudt. 
go, Voor Cofféa arabica is dit in zijn jeugd de pyramidevorm; 
op lateren leeftijd de kroonvorm. 
3°. Het toppen, als tijdelijk hulpmiddel om de boomen te 
doen herstellen, hetzij om hen langer den pyramidevorm te 
doen behouden, of wel ze een geschikten kroonvorm te geven, 
vormt een noodzakelijk onderdeel van het snoeien. 
40, Het altijd door getopt houden is, uit zuiver boomteelt- 
kundig oogpunt beschouwd, alleen de geschikte manier in streken, 
waar de koffieboom slechts korte jaren in leven blijft. 
5e. Het steeds getopt houden in streken en op gronden waar 
de boomen zooveel grooter en krachtiger kunnen worden, als 
men ze den kroonvorm geeft is, uit boomteeltkundig oogpunt, 
