— 452 — 
een recepten-boek voor plantenziekten te maken, als wel een 
samenvoeging der recepten met het oog op de praktijk en in 
de hoop dat een volgende bewerking van hetzelfde materiaal, 
zal geleerd hebben goed van kwaad te scheiden. Daar ik het 
zooeven aangehaalde boek gaarne in handen zag van elken 
praetieus die wel eens ziekten in zijn aanplant heeft en men 
er langzamerhand toe moet komen, ook voor onze cultures een 
bepaalde handleiding ter bestrijding van plantenziekten samen- 
testellen, zoo is het wellicht niet ondienstig hier eenige be- 
schouwingen ten beste te geven die misschien tot belangstel- 
ling en onderzoek of tot critiek kunnen aanleiding geven. 
Dank zij het werk verricht aan ’s Lands Plantentuin en aan 
de Proefstations zijn langzamerhand een aantal ziekten bekend 
geworden welke de cultuurgewassen alhier bedreigen. Nu 
zal altijd, welke bestrijding men ook tegen deze plagen wil 
toepassen, een volledige kennis der ziekte een eerste vereischte 
blijven. Kent men de levenswijze der parasiet, zij moge dan 
van dierlijken of plantaardigen aard zijn, dan eerst zal aan deze 
kennis met juistheid de toepassing van bestrijdingsmiddelen 
kunnen getoetst worden. Ik wil hiermede echter niet zeggen 
dat het, vooral uit het oogpunt der praktijk, absoluut afkeuring 
verdient, wanneer men bij het optreden eener plaag, zonder nog 
de juiste oorzaak te kennen, een of ander bekend middel ter 
bestrijding toepast naar analogie van ziekten die veel overeen- 
komst vertoonen. 
Somtijds, trouwens de praktijk heeft zulks wel be wezen, wor- 
den er langs proefondervindelijken weg middelen ter bestrij- 
ding gevonden die zeer praktisch blijken te zijn, ook al ontbreekt 
de volledige kennis der parasiet nog. De meest zekere weg ter 
bestrijding kan echter eerst gevonden worden, wanneer de ziekte 
of plaag in alle deelen juist bekend is; daarom zullen ook zij, 
die zich met het onderzoek en de bestrijding van plantenziekten 
van uit een wetenschappelijk standpunt bezig houd en, niet het 
eerst zoeken naar middelen ter bestrijding; dit kan in de 
meeste gevallen gerust aan de praktijk worden overgelaten. 
Vooropgesteld blijft dus ook voor den practicus als een der bes- 
