— 453 — 
te bestrijdingswijzen eener plantenziekte, de kennis van het or- 
ganisme dat de ziekte veroorzaakt, maar wil deze zich verder 
op het gebied der proefneming wagen, dan kan hij juist uit een 
boek als dat van HoLLRUNG zeer waardevolle gegevens putten. 
De keuze der eventueele bestrijdingsmiddelen is hier echter 
lang zoo ruim niet als in Europa en daardoor reeds zal bij een 
eventueel zoeken naar een of ander middel, reeds menig recept 
ter zijde kunnen gesteld worden, Ten eerste hebben wij hier, 
d. w. z. onder de tropen, te maken met cultures in het groot, 
soms zijn groote vlakten met éénzelfde cultuurgewas bedekt, 
of bevinden zich meerdere groote complexen hier en daar ver- 
spreid. Nu is in Europa en ook in Amerika juist de moeie- 
lijkheid gebleken om een ziekte te bestrijden die in zulk een 
grooten aanplant optreedt. Men heeft daar ’t meeste succes 
gehad met bestrijdingsmiddelen van plantenziekten waar een 
cultuur in boomgaard of op kleine schaal werd gedreven. Een 
Europeaan heeft dan slechts voor een betrekkelijk klein aan- 
tal planten te zorgen, terwijl ik aarzel hier de uitgestrektheden 
te noemen waarover soms een tuingeëmployeerde of assistent 
het toezicht heeft. 
Een beginnend optreden eener plaag zal dan ook in Europa 
veel beter kunnen waargenomen worden dan hier, en vindt 
eerst een plantenziekte hier de noodige waardeering zoo deze 
tot den omvang van een ramp is aangegroeid, 
Waren het nog enkele exemplaren die zijn aangetast, dan 
zoude nog een bestrijding met eenig tijdroovend of kostbaar 
middel mogelijk zijn en zoude dit desnoods door den Buropeaan 
zelven kunnen worden toegepast. Nu heeft meestal de plaag 
reeds te groot uitbreiding gekregen en kan men alleen van 
bestrijdingsmiddelen gebruik maken die in ’t groot zijn toe- 
passen, waarbij de hulp van inlanders kan worden ingeroepen 
en waarbij dan dikwerf nog eene overweging meestal den 
doorslag geeft, namelijk dat het middel niet te kostbaar zij. 
Bij dit laatste dient niet alleen het middel zelve in ’t oog 
gehouden te worden, maar ook de tijd benoodigd om het toe 
te passen en de werkkrachten die hiertoe benut moeten wor- 
