— 451 — 
vuldig te onthouden van de toepassing van bestrijdingsmiddelen 
die later gevaarlijk voor de gezondheid kunnen zijn. 
Ook op deze regel is echter een uitzondering, wanneer men 
b.v. het middel kan toepassen bij nog jonge planten, zoodat 
de bladeren waarop dan het middel komt, toch later niet ge- 
bruikt worden. 
Zooals bekend is worden vele schimmelziekten vooral der 
bladeren met goed gevolg bestreden door een mengsel van 
koperzouten en kalk, bij de tabak o.a. komen op de volwassen 
bladen sommige schimmels voor, welke zekerlijk op zulk 
een wijze met succes zouden bestreden kunnen worden. De 
koperzouten zouden dan vrij zeker op het blad blijven kleven 
door detalrijke klierharen welke hierop voorkomen en dus bij 
het oogsten van het rijpe blad niet verdwenen zijn van het 
bladoppervlak, de waarde van het product zoude dan echter 
vrijwel nul zijn. Er worden wel reeds vrij zonderlinge producten 
aangetroffen in sommige sigaren, maar ik denk toch dat een 
ieder er voor zoude bedanken om sigaren te rooken waar 
de bouillie-bordelaise nog op het dekblad zit. Op Java moet 
hier en daar op de tabaksbladen een witte schimmel-aanslag 
voorkomen die zich vrij gemakkelijk zal laten bestrijden 
door een bestuiving met zwavel-bloem, maar ook hier geldt 
het zooeven gezegde en is slechts zulk een behandeling dan 
geoorloofd, wanneer men de zekerheid heeft dat latere regens 
de bladeren weder geheel schoon zullen maken. Een sigaar 
die naar zwavel smaakt behoort mijns inziens niet tot de 
genietingen des levens. 
Absoluut te verwerpen zijn daarom nog niet de bouillie- 
bordelaise of zwavel bij de tabakscultuur en kunnen zij 
b.v. bij zeer jonge planten van zeer veel nut zijn, de bladen die 
dan bedekt worden met het middel, worden toch later niet 
geoogst. 
Hetzelfde als voor de tabak, geldt eenigzins voor de thee- 
cultuur, waar men ook het blad oogst, Hier zijn zeker sommige 
bestrijdings- middelen met voordeel toe te passen, men moet 
echter het juiste tijdstip weten te kiezen, zoodat de bladeren 
