— 458 — 
die men later wil oogsten vrij blijven van het middel, of wel dit 
voldoende is afgespoeld kunnen worden. 
Een wijngaard in sommige districten van Frankrijk en Duitsch- 
land ziet er tegenwoordig eigenaardig uit, tegen den tijd van 
het oogsten; van een frissche groene bladkleur bespeurt men 
al zeer weinig, alles is met een vuil blauwe tint overgo- 
ten, dank zij de behandeling met bouillie-bordelaise of andere 
mengsels van koperzouten en kalk. Natuurlijk dat ook de 
druiven hun deel van deze mengsels krijgen en was men eerst 
zeer beducht dat deze druiven in de persbak gebracht tot slechte 
gisting en dientengevolge tot slechten wijn aanleiding zouden 
geven. Gelukkig heeft men bemerkt dat zulks niet het geval 
is bij de wijnbereiding, het blijft echter de vraag of dit ook het 
geval is voor andere vruchten die nog gegist moeten worden 
alvorens of zij zelve, of hun sap voor de consumptie geschikt 
zijn. Ik heb hier meer bizonder het oog op de koffie-bessen, 
het is wel hoogst waarschijnlijk dat de gewone bestrijdings- 
middelen tegen plantenziekten hier geheel onschuldig zullen 
zijn, en blijken zullen zonder eenigen invloed te zijn op het 
fermenteeren, maar toch zij men voorzichtig, zonder voorafgaande 
proefneming, in het groot het een of ander bestrijdingsmiddel toe 
te passen waarmede ook de vruchtschil bedekt wordt. Voor elk 
bestrijdingsmiddel afzonderlijk na te gaan, waarop men heeft te 
letten bij de eventueele toepassing zoude veel te ver voeren 
en is ook niet het doel van dit schrijven; uit het bovenstaande 
moge echter duidelijk zijn geworden dat het ten zeerste afkeuring 
verdient zonder meer, maar elk middel tot bestrijding eener ziekte 
toe te passen, dat men vindt opgegeven ; men moet niet alleen het 
heil van de plant voor oogen moet houden maar ook het heil der 
menschheid en van het latere product. 
Met een enkel woord reeds vestigden wij de aandacht op de 
eventueele kosten welke een bestrijding door heteen of ander 
middel met zich mede kan brengen. Met dient daarbij echter 
niet alleen rekening te houden met het middel zelve, maar ook 
met de instrumenten die men noodig heeft om het bestrijdings- 
middel op de planten te brengen of in den bodem. Bijna gelijken 
