— 15 — 
navolging bracht, waar de schakels van landbouw en veeteelt 
op volkomen wijze in elkaar passen. 
Achtgevende op de omstandigheden komt het ons evenwel 
voor, dat de vraag in bevestigenden zin is te beantwoorden. 
Er is gebrek aan ploegvee en Australische slachtrunderen 
worden hier met voordeel ingevoerd. 
Waarom tracht de javaansche landbouwer nu niet hierin te 
voorzien ? 
Een van de hoofdmotieven zal zeer zeker het feit zijn, dat 
de lieden niet aan het noodige voer voor hunne beesten kunnen 
komen en ook niet weten, hoe het zich te verschaffen. 
Valt het ons niet op, wanneer we moeten zien, dat de Javaan 
zich niet haast het graan, als het rijp is in den kortst mogelijken 
tijd binnen te krijgen, om hierna het land weer in gereedheid 
te brengen voor den verbouw van andere gewassen, welke 
voor hunnen wasdom niet dezelfde voorwaarden stellen, vooral 
wat betreft de vochtigheidstoestand van den bodem, als het 
hoofdgewas de rijst. 
Meer opvallend is zulks hier in ’t Buitenzorgsche, waar van 
langdurige droogte slechts zelden sprake is. En toch is het 
geen zeldzaamheid, sawahs na den rijstoogst in onbeplanten 
en onbewerkten toestand aan te treffen. Of, zoo de Soendanees 
hier al tot eene beplanting van een tweede gewas overgaat, 
zoo wordt de grond op onvoldoende wijze bewerkt. Veelal 
bestaat dit uit niet meer dan eene strooksgewijze bewerking. 
In deze oppervlakkig bewerkte stroken wordt b.v. de mais 
uitgezaaid. Ook de verdere behandeling van het gewas beperkt 
zich tot de meest noodzakelijkste en primitiefste maatregelen. 
Dat vervolgens de oogsten evenredig zullen zijn aan het ten 
koste gelegde behoeft geen nadere toelichting. Uit het waar- 
genomene mag veilig afgeleid worden, dat de lieden niet de 
middelen bezitten om een behoorlijke tweede oogst voort te 
brengen. 
Het voortbrengen van hun hoofdgewas heeft zooveel van hun 
arbeid en kapitaal gevergd, dat zij zonder het bevloeiingswater 
