— 416 — 
den rationeelen verbouw van een tweede gewas niet meer aan- 
durven en aankunnen, waarom ook van risicopremie bij hen 
in het geheel niet gesproken kan worden. 
Het zal zeker nog geruimen tijd duren, alvorens bij den 
javaanschen landbouwer de landbouwkundige stelregel van den 
oud-Hollandschen boer: van één oogst op het land, één oogst 
in de schuur en één oogst in de kas, in toepassing zal kunnen 
gebracht worden. 
Wij herhalen hier nog eens de vraag of het meer toeleggen 
van den Javaan op de veehouderij en in verband hiermede op 
de cultuur van weidegrassen en andere veevoedergewassen 
niet een middel kan worden, om de javaansche landbouw en 
veeteelt op een hoogeren trap te brengen. 
Zoo de vraag in bevestigenden zin mag beantwoord worden, 
dan trachte men de kennis van deze zaken zooveel mogelijk 
ingang te doen vinden bij den javaanschen landman. 
In dit opzicht zou een modelhoeve, naar het voorbeeld 
zooals er meerdere van deze in Britsch-Indië worden aange- 
troffen, hier op Java veel goeds kunnen uitrichten. 
In een volgend opstel stellen wij ons voor het een en ander 
mede te deelen aangaande enkele voedergewassen, als hunne 
eultuur, oogst en wijze van bewaring enz. 
W. R. Tromp DE Haas. 
Buitenzorg, October ’98, 
