— 487 — 
Zóó verrees op uw aandrang het Pharmaceutisch Laborato- 
rium, het eerste in ’s Lands Plantentuin, waar de wetenschap 
werd dienstbaar gemaakt aan de praktijk. 
Weldra volgden andere. 
De cultures werden door rampen geteisterd en herhaalde- 
lijk werd uw advies gevraagd naar de middelen, om ze te 
bestrijden. 
Arbeidsverdeeling was weer de leus, waaronder ge wist ge- 
daan te krijgen, dat aan ’s Lands Plantentuin een botanist 
werd aangesteld tot onderzoek van de levensvoorwaarden, den 
bouw en de ziekten der cultuurplanten. 
Maar niet alleen door meerdere bekendheid met de cultuur- 
planten zelve, ook door een duidelijker inzicht in de samen- 
stelling van den bodem en vooral in de middelen, om deze 
voor de cultuur meer geschikt te maken, zou men den landbouw 
kunnen bevorderen en waar sommige takken van welvaart 
kwijnden, moest men zoeken om uit van elders ingevoerde 
gewassen nieuwe produkten voor de markt te verkrijgen. 
Met het oog hierop werd het Chemisch en Technisch Labo- 
ratorium te Tjikeumeuh ingericht. 
Met dezelfde bedoeling werden door u de pogingen onder- 
steund tot onderzoek van Java’s Boschtlora. Ook hierbij stond 
op den voorgrond uw overtuiging, dat de wetenschap belang- 
rijke diensten zou kunnen bewijzen aan de praktijk, mits men 
uitging van het beginsel van arbeidsverdeeling. 
Het succes op uw streven, het gevolg, dat gegeven werd 
aan uw voorstellen, bewees, dat de Regeering, Zijne Excel- 
lentie in de eerste plaats, het omtrent dit beginsel met u 
eens was. 
Maar ook van andere kanten werd het erkend. Door u 
voorgelicht, brachten particulieren belangrijke sommen bijeen 
voor de inrichting van laboratoriën, waarin wetenschappelijke on- 
derzoekingen werden gedaan, alleen in het belang van hun tak 
van landbouw en ze rekenden zich gelukkig, dat gij de leiding 
der werkzaamheden op u wildet nemen. Worden die onder- 
zoekingen gedaan met het oog op de praktijk, der wetenschap 
