— 523 — 
deelte ervan te Tjiamis wordt verhandeld, terwijl het af- 
komstig is uit verschillende districten onder Soekapoera en 
Tjilatjap. Waar men de karetboomen in groote hoeveelheden 
vindt, worden zij, zegt het rapport, minder gespaard; in 
het district Rantja daarentegen heeft elke boom zijn eigenaar 
en deze draagt zorg voor zijn eigendom. 
Al behoefde er nu wel geen vreeste bestaan voor de uitroeiing 
van dezen nuttigen boom, zoo was het toch een goed denkbeeld 
van de Heeren HorLarp om op de T'jiasam- en Pamanoekan-lan- 
den, omstreeks 1864 1), een aanplant ervan in den grond te 
brengen. Deze aanplant van Ficus elastica te Wera is zeker de oud- 
ste en waarschijnlijk ook wel de eerste caoutchouc-aanplant van 
de geheele wereld. Van de toen geplante boomen zijn er thans 
nog 5200 in leven, welke geregeld afgetapt worden. De plant- 
wijdte bedraagt ongeveer 8 M. In de latere jaren heeft men 
den aanplant aanzienlijk uitgebreid. 
Een aanplanting van jongeren datum vindt men op Tjikandi 
Oedik in Banten. Deze dagteekent van 1876, zooals mij een 
paar jaar geleden door den Heer Krisr, administrateur van dat 
land, welwillend werd gemeld. Aan de mededeelingen van dien 
Heer ontleen ik verder nog het volgende: „Er werden gebruikt 
stekken van de Urostigma karet (Ficus elastica) en van de U. 
benghalense. De U. benghalense, in Banten Karet Ceylon of 
karet gedong genaamd, schijnt niet te hebben voldaan, althans 
zijn er thans hier nog slechts enkele exemplaren in leven. 
Van U, karet bestaat er nu een aanplant van + 60 bouw 
met boomen van verschillende leeftijden. Deze soort groeit 
zelfs in de armste wadas, tiert echter niet in moerassige gronden. 
De plantwijdte bedraagt 12 Rijnl. voet (3. 72 M.)” 
ì) De Heer vAN HEUKELOM, Hoofdadministrateur van deze landen, had de 
welwillendheid mij mede te deelen, dat er te Soebang geen aanteeke- 
ningen te vinden zijn, waaruit met zekerheid kan worden nagegaan hoe 
oud de karet-aanplant te Wera is. Uit ingestelde onderzoekingen is 
echter gebleken, dat de tuinen moeten zijn aangelegd in de jaren 1863, 
64 of ’65 en zeker niet na dien tijd; de tegenwoordige hoofdmandoer 
van Wera, die daar in 1871 kwam, vertelde, dat de boomen toen al 
groot waren. 
