— 529 — 
Op Sumatra zag ik bij opkoopers dikwijls vrij groote stukken, 
die echter gewoonlijk aangesneden waren om het inwendige 
te kunnen zien. 
Evenals hij Hevea en Castilloa vindt men over de opbrengst 
aan caoutchouc uit Ficus elastica-boomen, die in ’t wild groeien, 
opgaven, welke dikwijls ongeloofelijk schijnen en waaraan men 
slechts weinig vertrouwen kan schenken. Toch moet men, als 
men de reusachtige exemplaren van dezen boom, zooals die 
verspreid in de bosschen van Sumatra en ook hier en daar 
aangeplant voorkomen, gezien heeft, toegeven, dat er aanzien- 
lijke hoeveelheden uit verkregen kunnen worden. Voor een 
beoordeeling van de waarde van deze Ficus als cultuurplant 
hebben deze opgaven, zelfs indien ze juist waren, geen waarde, 
omdat men bijna altijd over den leeftijd van den boom in het 
onzekere verkeert. In rapporten, afkomstig van verschillende 
bestuursambtenaren in de Lampongsche districten en uitgebracht 
in 1885, naar aanleiding van een vraag van de toenmalige 
eigenaren der Tjiasam- en Pamanoekan-landen, van welke 
stukken de Heer van HeUKELOM, thans hoofdadministrateur 
dier landen, mij welwillend inzage verleende, vindt men ver- 
meld, dat uit zeer oude boomen bij de eerste bewerking wel 
drie picols werd verkregen en dat boomen die daarbij één picol 
en meer opleveren niet schaars zijn. Bij jaarlijksche bewerking 
heet de productie zelfs voortdurend testijgen! In één rapport 
schijnt men deze opbrengst nog niet groot genoeg te vinden en 
wordt er zelfs gesproken van „onder gunstige omstandigheden 
gemiddeld van 3—5 picol per boom’, en dit tweemaal per jaar! 
Een boom in de afdeeling Soekadana, die in 1861 op een 
boengoerboom geplant heette te zijn, werd door den eigenaar 
in 1884 voor het eerst afgetapt en leverde toen 27 kati gome- 
lastiek op. Voor het maken der insnijdingen had een Lam- 
ponger — deze menschen munten in ’t algemeen niet door 
ijver uit — drie dagen noodig, de boom werd vervolgens 5 dagen 
met rust gelaten, terwijl daarna twee dagen noodig waren voor 
de inzameling van het product. 
Teysm. IX. 25 
