— 533 — 
was 915, de kleinste 30 gr. Uit een der boomen, die op 6-jarigen 
leeftijd 120 gram gegeven had, verkreeg ik ruim 2 jaar later 
425 gr. terwijl uit denzelfden, na een rust van 5 maanden, nog 
weder 183 gram caoutchouc gewonnen kon worden. 
Al de in 1890 getapte boomen ondergingen dezelfde bewer- 
king in 1892, de opbrengst was in dat jaar echter aanzienlijk 
minder en bedroeg slechts gemiddeld 67 gram. Dezelfde 
boomen, op 13 jarigen leeftijd, gaven gemiddeld 70 gram per 
boom. Uit een 6- tal daarvan werd drie jaar later resp. 907, 
532, 442, 440, 540, 340 en 307 gram verkregen. De boom die 
nu 907 gram gaf onderscheidde zich steeds door groote op- 
brengsten. 
Vier negenjarige boomen, gekweekt van tjangkokans, die 
van goed produceerende boomen genomen waren, gaven in 
den Westmoesson bij een enkele aftapping resp. 400, 252, 
360 en 273 gr. 
Bij eene rationeele cultuur zal men in de eerste plaats te 
letten hebben op een goede keuze van plantmateriaal en daarvoor 
bij voorkeur slechts nemen tjangkokans van gezonde, goed 
produceerende boomen. Wat de plantwijdte aangaat, deze kan 
men, indien men over genoegzaam planten beschikt, betrek- 
kelijk klein nemen; men heeft dan het niet te versmaden 
voordeel dat de aanplant spoediger gesloten en het onderhoud 
tot een minimum teruggebracht is. Heeft men echter slechts 
weinig planten te zijner beschikking dan is een proef met 
gemengde aanplanting van karet en Castilloa elastica wel 
aan te bevelen. Moge het product van Castilloa elastica ook 
minder waard zijn, toch zal de opbrengst ervan een niet te 
versmaden bijdrage in de aanleg- en onderhoudskosten zijn. 
De Ficus elastica is een boom die zich, omdat hij zoo weinig 
zorgen eischt, bijzonder leent tot het beplanten van voor andere 
cultures ongeschikte stukken eener onderneming. 
De cultuur van caoutchouc leverende planten zal met het 
oog op de onzekerheid der toekomst van de caoutchouc en 
op de lange tijdsruimte, die er verloopt alvorens men op 
