— 544 — 
aangaat het binnendringen van de kiemende spoor of liever 
van het mycelium in de schors, het is moeielijk uit te maken 
hoe zulks geschiedt; heeft het de kracht om door de onbescha- 
digde gave schors te komen of heeft het eene opening noodig, 
door een natuurlijke spleet of den steek van een insekt veroor- 
zaakt? Voor zoover de ervaring reikt, schijnt het mycelium 
door de schors van jongere boomen en takken te kunnen dringen, 
bij oudere boomen heeft het daarvoor een toevallig ontstane 
opening noodig. 
Op Ceylon verkeeren velen in den waan dat de cacaoboo- 
men ongeveer op hun 15° jaar, hun grootste kracht en pro- 
ductiviteit bereikt hebben. Hen bezoek aan eenige der oudste 
ondernemingen op Ceylon, kan ieder van de onjuistheid dezer 
meening overtuigen, daar staan aanplantingen van 20 jaren 
en ouder, die thans meer vruchten dragen dan ooit te voren. 
Als de cacaoboom goed behandeld wordt en men hem ruimte 
geeft om te groeien, heeft hij een vrij lang leven. In geval- 
len echter waar op de behoeften van den boom niet gelet 
wordt, waar allerlei ziek makende invloeden vrij spel hebben 
is het niet te verwonderen als de boomen jong afsterven. 
De noodwendige voorwaarden voor den groei en de ver- 
spreiding der ziekte zijn boven omschreven, en deze condities 
moet men natuurlijk trachten te verwijderen, er zijn echter 
nog andere vijanden van den cacaoboom waarmede rekening 
gehouden moet worden. Zoo zou zooveel doenlijk de schaduw 
weggedaan moeten worden, om de sporen van den kanker 
minder gemakkelijk te doen kiemen, in veel gevallen echter 
worden juist onbeschaduwde aanplantigen ernstig door He- 
lopeltis beschadigd, hetzelfde kan gezegd worden van den 
wind, daarvan hebben de boomen ook dikwijls veel te lijden. 
Er is echter met het oog op beide laatstgenoemde factoren 
veel gelegen aan de ligging van de onderneming. Zoo be- 
staan er in een der heetste gedeelten van Ceylon, tuinen met 
krachtig groeiende boomen, die zonder eenige schaduw, noch 
van Helopeltis, noch van den wind te lijden hebben. Op de 
meeste ondernemingen zal echter wel eenige schaduw noodig zijn; 
