— 554 — 
wordt. De lengte krimpt bij dit kloppen in van + 48 tot 
d 37 ce, M. 
Dit dubbele vel wordt nu in de zon uitgespreid en gedroogd. 
Is het goed droog, dan wordt het weder geweekten uitge- 
perst en daarna opgevouwen, tot een pakje saamgerold en in- 
gepakt in versche pisangbladeren. Aldus laat men het 5 à6 
nachten liggen broeien (ditapé d. i. laten gisten), waardoor de 
vezels zóó murw worden dat die van de beide vellen aaneen- 
kleven en tot één geheel worden. 
Nu wordt het aldus verkregen vel van dubbele dikte op 
eene plank uitgespreid en gewreven eerst met een geribt, daar- 
na met een glad stuk klapperdop en eindelijk met verwelkte 
bladeren van den nangkaboom (Artocarpus integrifolia). 
Het aldus bewerkte vel wordt nu uitgespannen over een 
pisangstam (gëdébog) en daarmede blootgesteld aan de zonne- 
hitte. 
Droog zijnde springt het van zelf los; de binnenvlakte, die 
in aanraking is geweest met den pisangstam is nu effen en 
glad geworden, de andere zijde is ruw gebleven en wordt nu 
door sterk wrijven met een gladde schelp, te dien einde aan 
een soort veer van bamboe bevestigd, geëffend. 
Hiermede is het papier gereed en vindt geregeld aftrek tegen 
+ 5 cents per vel. 
W. pe Worrr vAN WESTERRODE. 
Poerwokerto, December 1898. 
