— 563 — 
kunstmatige infectie, ziekteverschijnselen te voorschijn roepen, die men 
anders in de planten niet aantreft. Op welke plaatsen men een ge= 
zonde plant ook inspuit met het sap van zieke bladeren, steeds zal 
de ziekte overgebracht worden; de ziekteverschijnselen treden echter 
des te eerder op, naarmate de plaats van inspuiting dichter gele- 
gen is bij de jonge, nog groeiende organen. De typische vlekken 
ziet men bovendien slechts aan die bladeren, welke op het oogenblik 
van infectie nog in celdeeling waren. Is daarentegen de celdeeling 
afgeloopen dan vertoonen zich geen vlekken meer, zelfs al zijn de 
bladeren nog niet volwassen In dit opzicht komt de ziektevoort- 
brengende stof (het virus) dus overeen met het vocht, dat door de 
galwespen afgescheiden wordt, en dat ook alléén op nog zich in 
celdeeling bevindende weefsels werkt. De gezonde plant kan het 
virus ook door de wortels opnemen, want planten, met het sap van 
zieke bladeren begoten, worden eveneens ziek; zelfs gelukt dit nog 
als de planten reeds twee of meer decimeter hoog zijn. 
Het virus kan ook in den grond overwinteren, en evenmin gaat 
het verloren wanneer men de zieke bladeren droogt; men kan het 
zelfs zoo gedurende een paar jaar bewaren. 
Prof. BererincK meent te moeten aannemen, dat het virus zich in 
de plant vermenigvuldigt, en wel wederom uitsluitend in de cellen 
die zieh nog deelen, maar zonder dat dit, zooals gewoonlijk, gebon- 
den is aan, of gevormd wordt door levende organismen. Voor het 
eerst wordt hier dus de aandacht gevestigd op de mogelijkheid van het 
bestaan van een „contagium vivum fluidum”’, dus van een stof die, 
de eigenschap bezittende een plant ziek te maken, in en door de 
plant zich kan vermenigvuldigen zonder, zooals tot nu toe uitsluitend 
bekend was, in verband te staan met bepaalde organismen, als 
bacteriën of anderen. 
Blijkt bij nader onderzoek deze opvatting juist te zijn, dan is 
het wel waarschijnlijk dat zij, ook bij de studie van andere plan- 
tenziekten die tot nu toe onoverkomelijke bezwaren aanboden, van 
groot nut zal kunnen zijn. 
(Kon. Akad. van Wetensch. te Amsterdam, Verslag : 
van de Vergadering van 26 November 1898). 
