— 142 — 



geschiedt aan de stoppels ; van hieruit gaan zij op het winter- 

 graan over, dat in de nabijheid staat. Volgt nu wintergraan op 

 gerst, zooals dat in sommige gevallen herhaaldelijk voorkwam, 

 en verloopt er dan langen tijd vóór de gerstestoppels worden 

 ondergeploegd, dan staat dit wintergraan dus in de onmidde- 

 lijke nabijheid van de plaats, vanwaar de licsmetting door den 

 roggehalmbreker of den tarwehalmdooder kan uitgaan . Daar- 

 om speelt vooi-al daar, waar wintergraan opzomergraan volgt, 

 de doelmatige behandeling van het stoppelland eene groote 

 rol. 



De verschillende tarwebladz wammen, Septoria-^ooYiaw, 

 Leptosphaeria Tritici, enz., veroorzaken vroegtijdig afsterven 

 der bladeren en kaf j es, en mislukken der korrels. Op de 

 bovengenoemde deelen der graanplanten vindt men teere, 

 zwartachtige puntjes, die alweer de plaatsen zijn, waar sporen 

 worden gevormd, en vanwaar dan de ziekte verder wordt 

 verbreid. Hoe langer de overblijf sekni der gewassen op het 

 veld blijven, des te ruimer gelegenheid vinden de kiemen dezer 

 bladzwammen om de omgeving te besmetten. 



De wijze van optreden der genoemde zwammen en tevens de 

 omvang van de veroorzaakte schade wordt het best door de 

 volgende mededeelingen van eenigo door de ziekte benadeelde 

 landbouwers aangegeven : 



De Heer LÜDEKE, pachter van het domein Homburg, schrijft 

 den 28 Juli : « Sedert ongeveer drie weken is de tarwe begon- 

 nen deze ziekteverschijnselen te vertoonen, en tot heden is de 

 ziekte op het gansche veld voortdurend toegenomen. Nooit 

 nog heb ik deze verschijnselen waargenomen ; maar dit jaar 

 vertoonen zij zich op alle kleinere stukken land van andere 

 eigenaren onder dezelfde omstandigheden, dat wil zeggen na 

 dezelfde voor^rucht (gerst). » 



De heer Tuchen, eigenaar van het « Kammergut « 

 Oldisleben, schrijft (23 Juli) : « Sedert ongeveer drie weken 



