— 1G3 — 



vertoonden; maar dat hij de ziekte nooit op zoo uitgebreide 

 schaal had waargenomen als dat jaar in eene kweekerij te Hain 

 in den Spessart. 



Hartig kon geene juiste verklaring van de door hem waar- 

 genomen ziekteverschijnselen geven; maar afgaande op de vooi'- 

 afgegane weersgesteldheid, meende hij te moeten aannemen, dat 

 zij in 't leven moesten zijn geroepen door eene beschadiging ten 

 gevolge van ijzelvorming. Later echter begon hij moer en meer 

 aan de door' hem opgestelde hypothese te twijfelen; want vele 

 feiten schenen er niet mee in overeenstemming te zijn. 



von Tabeuf vond in 1888 de ware oorzaak in eene zwam 

 van het geslacht Pestalozzia, welke hij ter eere van den be- 

 roemden Münchener Hoogleeraar Pestalozzia Ha7^tigii noem- 

 de (1). Toen hij door de ziekte aangetaste maar nog. levende 

 jonge sparren en zilversparren onderzocht, vond hij op de inge- 

 snoerde plekken in het nog levende bastweefsel zwamdraden, die 

 op bepaalde plaatsen zich tot eene meer dichte massa (« stroma ») 

 ineenkronkelden, en aldus eene holte vormden (eene pyknide of 

 liever eene zoogenaamde « pseudopyknide "), waarin door hem 

 de eigenaardig gebouwde sporen of conidiën werden aange- 

 troffen. Deze conidiën (Plaat 4, b) waren op eenen zeer langen, 

 doorschij nendeu steel geplaatst, en bestonden verder uit vier 

 cellen : eene doorschijnende, kleurlooze, kleine basale cel, die zich 

 aan den steel aansloot, — twee grootere middelste, bruine cellen, 

 — en op den top van de laatste dezer twee cellen weer eene glas- 

 heldere, doorschijnende topcel, die twee of drie langwerpige, 

 draadvormige, kleurlooze aanhangselen droeg. In haar geheel 

 was de vorm dezer sporen langwerpig ovaal, de kleur in 't mid- 

 den bruin, aan 't boven- en het ondereinde kleurloos en door- 

 schijnend. 



(1} von TuBKUF, 'f Beitriige zur Kenntniss der Baumkrankheiten ••. 

 1?88, bl. 40. 



