dit met do hoveiistc n.-uildcii ;i;iii dcii siniu \t\n lid bixdupj*' 

 het geval, flus hkm die, ^v('lk(' den oiTidknop omgeven. Ja 

 soms woivlt d(^ze laalslc geheel door de naai' céne zijde 

 overgehogen naalden overdekt. 



Exemphiren, die op de aangeduide Avijze zijn mis- 

 groeid, noemt de Heer Nolthemus zeer kenschetsend : 

 - ki-oesko[)})en. - Soms hlijtl het niet hij een' dergelijken 

 abnormalen groei en hij een zijdehngsch overhuigen der 

 bovenste naalden van het siammetje zelf ; maar dit 

 herhaalt zich eveneens hij die der zijtakjes, welke zich bij 

 verscheiden der aangetaste dennen reeds in den eersten 

 zomer blijken te hebhen ontwikkeld (PI. I, tigg. 1, 2 en 3). 

 Soms geschiedt de overhuiging minder regehiialig naar 

 ééne zijde ; maar de naalden zijn nu in de eene, dan in de 

 andere richting gebogen ; enkele zijn slangvormig, zelfs 

 eenigszins kurketrekkervormig ineengekronkeld. — Bij 

 sommige dennetjes blijven de 't dichtst bij den eindknop 

 (dus de het binnenst of het hoogst) geplaatste naalden 

 zeer kort ; zij bereiken nog niet 1/3 gedeelte van de 

 normale lengte, en hebben daarbij vaak iets meer dan de 

 gewone dikte en breedte (tig. 1). Niettegenstaande hunne 

 geringe lengte zijn toch deze naalden soms vrij sterk heen 

 en weer gebogen. Daarbij houdt dan soms de lentegroei 

 van het stammetje op, of wordt deze althans zeer gering, 

 waardoor de korte, maar dikke naalden aan den top zeer 

 dicht opééngehoopt staan. In dit geval komen gewoonlijk 

 onder dezen top verschillende zijtakjes tot ontwikkeling, 

 aan welker uiteinde ook al weer kortblijvende, eenigszins 

 verdikte, soms bochtige naalden zitten. Eenmaal zag ik 

 op deze wijze vier knoppen, ieder omgeven door eene 

 ophooping van onregelmatig gegroeide naalden, aan den 

 top van het boompje tot ontwikkeling gekomen. Op eene 

 gelijksoortige wijze abnormaal ontwikkeld is hetdennetje, 

 afgebeeld in fig. 1 op PI. I. Daar zijn ook de naalden, 

 althans die in den top, voor een deel zeer kort gebleven, en 

 is het stammetje betrekkelijk kort en aljnormaal verdikt. 

 Een enkele maal ook ziet men het hoofdstammetje zóó 

 kort blijven, dat de zijtakjes hooger reiken dan de top 

 van den hoofdstam. 



