— 10 — 



Behalve door onregelmatigen groei, zijn de aangetaste 

 deelen gekarakteriseerd door eene groote mate van 

 vergankelijkheid der weefsels ; zij sterven veel spoediger 

 dan gezonde organen. Daarbij dient echter te worden 

 opgemerkt, dat in 't algemeen niet juist die deelen, welke 

 't meest abnormaal zijn gegroeid, ook het eerst sterven. 

 Het tegendeel is regel : waar de toppen zijn aangetast, 

 maar de groei betrekkelijk weinig abjiormaal is, ziet men 

 't spoedigst een groot aantal doode naalden in den top. 

 Ik stel mij de zaak zóó voor : de prikkol, die van den 

 parasiet uitgaat, veroorzaakt, zoolang liij matig sterk is, 

 abnormalen groei ; maar wanneer hij sterker wordt, doet 

 hij de weefsels afsterven. Die dennentoppen nu, waarin 

 de parasiet zijn myceliurn aanvankelijk niet al te sterk 

 uitbreidt, groeien abnormaal ; en eerst later, wanneer het 

 zwam weefsel eene veel grootere uitbreiding en sterkere 

 vertakking in de aangetaste deelen heeft erlangd, woorden 

 deze laatste geel en sterven. Van die dennentoppen echter, 

 welke dadelijk in sterke mate worden aangetast, hebben 

 de naalden en de knop geene gelegenheid meer, zich 

 verder te ontwikkelen ; en de naalden worden gedood, 

 zonder vooraf een' abnormalen vorm aan te nemen. In 

 tig. 3 van PI. I is een dennetje afgebeeld, waarvan de 

 bovenste nailden voor 't meerendeel in 't geheel geen' 

 abnormalen vorm hebben aangenomen ; de lichtere kleur 

 echter, die zij op de plaat hebben, duidt aan dat zij 

 de groene kleur hebben verloren en bruin zijn geworden. 

 Het teer ontwikkelde denneplantje, dat in flg. 4 (PI. I) is 

 voorgesteld, is in 't geheel niet misvormd, maar vertoont 

 stervende en gestorven naalden : niet alleen aan den top, 

 maar ook lager. 



Het bruin worden der naalden geschiedt gewoonlijk 

 't eerst aan den top ; veelal wordt de kleur daar eerst rood 

 en eerst later bruin of geelbruin. Soms echter begint het 

 bruinworden aan den voet der naalden ; enkele malen 

 ontstaan 't eerst geelbruine of roodachtig gele plekken 

 midden op de naald. — Op de bruine plekken der naalden 

 springt enkele malen de opperliuid open, en dan komt 

 het tot eene kleine harsuitstorting. — Ook aan den stam, 

 en wel op verschillende hoogte, maar 't meest op een' 



