— 27 — 



g-af onlangs over dit onderwerp een zeer goed en tamelijk 

 uitvoerig verslag (') uit. — De vraag, wat wel de oorzaak 

 mag zijn der teweeggebrachte beschadigingen, heeft voor 

 de praktijk zooveel belang, dat wij meenen op dit onder- 

 werp te moeten terugkomen ; wij zullen hier een en ander 

 aan het verslag van den heer Ciiisro ontleenen en verder 

 over de, volgens ons, afdoende proefnemingen van den 

 heer De Caluwe handelen : 



Men had gemeend, dat al het cliilisalpeter, dat een 

 schadelijke werking had veroorzaakt, voortkwam van 

 een enkel schip, de « Kinross », dat op 18 Januari 189<i, 

 te Oostende aankwam met eene lading van 2.050.(X)0 kil.; 

 maar uit het onderzoek van den heer Crispo blijkt, dat 

 ook andere schepen, nl. de " Gustaaf-Adolf *^ die in. 

 Februari te Antwerpen werd gelost en de « Cambrian 

 Princess «, die op einde Maart te Oostende aankwam, 

 cliilisalpeter hebben aangebracht, dat tot dezelfde bescha- 

 digingen aanleiding gaf. 



De heer Crispo heeft ook kunnen waarnemen dat niet 

 al de zakken van een scheepslading hetzelfde uitwerksel 

 hebben gehad ; sommige waren zeer schadelijk, andere 

 minder, andere nog volstrekt niet. 



Daar een lading dikwijls gevormd wordt uit producten 

 van verschillende fabrieken, kon men ondersteilen, dat er 

 verschillen bestonden in de samenstelling van de zakken 

 cliilisalpeter en dat sommige misschien voor de planten 

 giftige stoffen bevatten. 



Een aantal ontledingen Averden vroeger door verschil- 

 lende laboratoriën gedaan, doch zonder eenig belangrijk 

 resultaat : men vond slechts de gewone bestanddeelen van 

 het ruw cliilisalpeter, wel is waar met kleine afwijkingen 

 in de verhouding tusschen verschillende stoffen, doch 

 steeds binnen de als normaal aangenomen grenzen. 



Overigens dient hier bijgevoegd te woorden, dat men 

 eerst later begonnen is met het opzoeken van andere 

 zouten in het verdacht salpeter. — Aldus is de heer 



(1) Rapport sur les accidents provoqués par l'emploi du nitrate de 

 sonde au printemps 1896, par D. Crispo. Brussel 1896. 



