— 78 — 



stengels. In versclien toestand, op het oogenblik dat de 

 vruchten beginnen rijp te worden, is de voedingswaarde 

 der ratelaars veel hooger, doch in ieder geval kan deze 

 niet vergeleken worden met die van de goede weide- 

 grass"n ; ook in opbrengst is het verschil aanzienlijk. 



Rhinanthus is echter niet alleen een onkruid, d. w. 

 z. een plant van geringe waarde, die de plaats inneemt 

 van betere planten, nl. grassen en andere voederplanten, 

 en daardoor de opbrengst van den grond doet vermin- 

 deren, zoowel wat de hoeveelheid, als wat de hoedanigheid 

 betreft. Rhinanthus is daarenboven een woekerplant of 

 parasiet, die haar voedsel, althans gedeeltelijk, aan 

 andere planten en wel bijna uitsluitend aan grassen 

 ontleent. Het parasitisme van de ratelaar werd reeds in 

 1847 door Decaisne ontdekt en sinds dien hebben verschei- 

 dene geleerden zich met de studie van deze belangwek- 

 kende plant bezig gehouden : vooral L. Koch (^) heeft 

 daaromtrent de nauwkeurigste waarnemingen gedaan. — 

 Wij achten het niet noodig hier in anatomische bijzonder- 

 heden over den bouw der ratelen en der voedsterplanten 

 te treden ; wij zullen hier slechts de proef beschrijven, die 

 door L. KocH werd genomen, en 'die het parasitismus van 

 Rhinanlhus duidelijk bewijst .- 



Zaden van Rhinanthus werden in goeden humus rij ken 

 giond gezaaid ; de plantjes kwamen goed op, maar na een 

 drietal Aveken, d. w. z. op het tijdstip, dat de gansche 

 voorraad uit het zaad was verbruikt, begonnen zij te 

 kwijnen. Stonden een aantal dezer planten samen, dan 

 kwam gewoonlijk een van de groep tot eene eenigszins 

 hoogere ontwikkeling en droeg ten slotte meestal ééne 

 bloem, die dan nog gewoonlijk geene of althans geen 

 kiembare zaden droeg. Uit het ingestelde onderzoek bleek, 

 dat in dit geval die eene plant op de andere plantjes door 

 middel van hare wortels was gaan woekeren en aldus 

 haar leven ten koste der andere had kunnen rekken. 



Andere zaden van Rhinanthus werden sameyi met 

 graszaden gezaaid. De kieming had goed plaats, maar na 



(1) LuDwiG Kocii, ziir Entwickclungsgeschichte der Eh'uinnthaceen 

 (Rhinanthus minor Ehrb.) mit 1 Tafel. — Pringsheim's Jahrbücher fur 

 wissenscliaftlidie Botanik. XX Band. 1889, bl. 1. 



