— 100 — 



binnen den uitgevreten knop, die dan van binnen met 

 een teeder spinsel bekleed is. 



Ongeveer in t midden van Mei werkt zicli de pop, met 

 het kopoinde vooraan, te voorschijn, aan het ondereinde 

 van de harsmassa, die gelegen is aan de basis van den uitge- 

 vreten knop, tusschen dezen en de gezonde knoppen. 



Weldra komt dan de vlinder te voorschijn, de dunne 

 pophuid achterlatende. 



Ik ben overtuigd dat het insekt hier en daar merkbaar 

 schadelijk kan worden. Het bescliadigt de dennen zeer aan- 

 merkelijk, daar derups hun den eindknopvandenhoofdstam 

 ontneemt, en een' zijknop dwingt, de plaats ervan in te 

 nemen. TotzooverKATZEBURG ("Forst iiisekten» III, bl. 20). — 



Wij twijfelen er niet aan dat de waarnemingen van 

 dezen ervaren kenner der schadelijke woudinsekten 

 volkomen juist zijn; echter alleen voor 't geval dat de 

 vreterij nog niet zeer ernstig is. Hoewel Ratzeburg, in 

 tegenstelling met de meeste andere Duitsche schrijvers, er 

 op wijst, dat turionana wel degelijk vrij schadelijk in de 

 bosschen kan zijn, zoo blijkt het toch dat hij nimmer eene 

 zóó sterke vermeedering van Reiinia turionana heeft 

 waargenomen als die, waardoor in de laatste jaren onze 

 jonge Nederlandsche dennen bosschen worden geteisterd. 



Bleef het bij de beschadiging, door Ratzeburg beschre- 

 ven, dan zou wel soms de regelmatige vorm van den boom 

 verloren gaan; maar in vele gevallen zou toch van den 

 onmiddellijk onder den uitgevreten eindknop staanden 

 krans van knoppen, één zich sterker dan de anderen gaan 

 ontwikkelen, zoodat deze later de plaats van de eindscheut 

 zou innemen, waardoor de aan den boom veroorzaakte 

 misvorming weer zou gaan vergroeien. 



In al de door de dennenknoprups geteisterde bosschen, 

 welke door ons werden bezocht, was het meer uitzondering 

 dan regel, dat de onder den hoofdknop in een' krans 

 geplaatste knoppen alle, of althans voor 't meerendeel, tot 

 ontwikkeling kwamen. Het schijnt ons, althans bij ernstige 

 beschadiging, regel, dat niet slechts de eindknoppen van 

 den stam en die van de meeste takken uitgevreten worden, 

 maar dat ook de krans van knoppen, die daaronder 

 geplaatst zijn, te gronde gaan. Vooreerst wordt bij eene 



