— 104 — 



de bacteriën ot' tot de zwamsoorten, tot de sluip werpen of 

 de parasietvliegen. Deze parasieten hebben in 't algemeen 

 een sterk voortplantingsvermogen, gewoonlijk sterker 

 dan dat van het insekt, waarin zij parasiteeren. Is de hos- 

 pes (d. i. het insekt, waarin de parasieten leven) in grooten 

 getale aanwezig, dan is dit een gunstig moment voor hunne 

 (der parasieten) vermeerdering, welke zonder dat de hospes 

 in zoo grooten getale aanwezig was, nooit zóó krachtig 

 kon zijn als het sterke voorttelingsvermogen der bedoel- 

 de parasieten zou kunnen meebrengen. Gewoonlijk hebben 

 dan ook tegen het einde van het tweede, of in het derde, 

 uiterlijk in het vierde jaar van de rupsenplaag, zich de 

 parasieten zoodanig vermeerderd, dat dan ongeveer alle 

 rupsen parasieten herbergen. Daarmee is natuurlijk het 

 einde van de plaag gekomen. 



In Beiinia turionona nu parasiteeren verschillende 

 soorten van sluipwespen, nl. Glypta resinanae, eene 

 Pimpla-'&oovi, Tryphon hyijwessiis en Enlondon turionum. 

 Deze sluipwespen nu leggen hare eieren in de rupsen, die 

 bezig zijn de denneknoppen uit te hollen; de sluipwesp- 

 larven vreten eerst de reservestoffen en later ook de inwen- 

 dige organen van de rups op en doen deze sterven. En zoo 

 maken zij, doordat zij in ieder volgend jaar van de rupsen- 

 plaag zich sterker vermeerderen, dat na een zeker aantal 

 jaren de plaag ophoudt. Voor zoover onze ervaring reikt, 

 duurt eene /««'ïonanaplaag in een bosch gewoonlijk 

 ongeveer vier jaren; dan eindigt zij, omdat het insekt door 

 sluipwespen wordt uitgeroeid; soms echter duurt zij langer. 



AVij hebben achtereenvolgens in verschillende jaren 

 verscheidene aangetaste bosschen bezocht, en wij namen 

 herhaaldelijk w^aar, dat in bosschen, waar soms een vorig 

 jaar de /wrzonana- rupsen nog in grooten getale de denne- 

 knoppen bewoonden, een volgend jaar bijkans geene 

 levende rups meer over was. 



De sluip wesp, die het meest in de dennenknoprups 

 parasiteert, is Glypta resinanae Hrig., welke ook wij in 

 grooten getale zagen te voorschijn komen uit knoppen, 

 die wij in 't voorjaar uit dennenboschen hadden meege- 



