— 126 — 



veelal oerbanken of grintlag-en.die ten gevolg-e hebben dat 

 de dennen kwijnen en deze daardoor blootgesteld zijn aan 

 den aanval dezer schadelijke insekten. — Zoo bezocht een 

 onzer te Schaarsbergen een door Eetinia sterk geteisterd 

 bosch. Er bevond zich daar namelijk onder de humuslaag 

 eerst oene weinig doorlatende witte zand- en grintlaag, die 

 ten slotte overging in eene vaste oerbank. Hierdoor 

 verkeerden de dennen in een' ongustigen toestand : 



!<= door eene gebrekkige toetreding van de lucht, 



2^ doordat in tijden van droogte gebrek en in tijden 

 van regen overmaat van water aanwezig was, waardoor 

 de fijnere vertakkingen van de wortels moeten afsterven 

 en tot rotting overgaan of verba rsen. — 



Weer op andere andere plaatsen heeft men den 

 bodem op eene onvoldoende diepte bewerkt. In zoodanige 

 gevallen ontwikkelt zich de beplanting aanvankelijk 

 krachtig; zoodra evenwel de wortels op den niet bewerkten 

 ondoorlntenden grond komen, zoo stuiten zij plotseling, 

 rotten of verharsen, en het is met den groei van het bosch 

 gedaan. — 



Op andere plekken zijn het soms onvruchtbare lood- 

 kleurige zandlagen, die bij de bewerking niet zijn gemengd 

 met de andere betere grondlagen, en heeft dit tengevolge 

 dat de dennen tijdelijk stilstaan, tot dat zij met hunne 

 wortels door die laag zijn heengedrongen. Zijn zij nu 

 gedurende dien stilstand in groei aan de aanvallen van de 

 rupsen blootgesteld, dan bezitten zij weinig weerstands- 

 vermogen en raken dikwijls aan het kwijnen. 



Of, en zoo ja hoe, er in deze gevallen verbetering in 

 den toestand van het bosch is te brengen, valt moeilijk in 

 het algemeen te zeggen, omdat de vraag rijst of het wel de 

 moeite waard is kosten te maken, indien het bosch reeds 

 zooveel geleden heeft. Doch waar dit mogelijk en uit- 

 voerbaar is, doet men het best om te trachten de ondoor- 

 dringbare oerlaag, indien deze althans niet te dik is, aan 

 de inwerking van de buitenlucht bloot te stellen, 't zij 

 door er gaten in te boren, 't zij door op bepaalde afstanden 

 slooten te maken. Die slooten moeten natuurlijk zoo diep 

 zijn dat zij de oerlaag geheel doorsnijden. 



